Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BREDNIA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BREDNIA, BRYDNIA, *BRZEDNIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. brydnia   || brednia  
D. brydni  
W. brednia  
lm M. brednie   || brydnie   || brzednie  
D. brydeń  
bredni   || brydni  
B. brednie   || brydnie  
N. bredniami  
Znaczenia
1. »opowiadanie, twierdzenie lub czynność, postępowanie niemające sensu, niedorzeczność, bzdura, bezsens«
  • – Bayki to/ Plotki/ brednié. cùm dicta alicuius refutamus, vt frászki/ cùm res eleuamus. Nugae, Tricae, Plaut. mart. Fabulae: somnium tr. Ter. [...]. Kn 18.
  • – Posłowie Kozaccy [...] O Religią Grecką mowili, y upominali się owych bredni aby Woiewodowie y insi urzednicy byli tey Relligiy podawani. OpalKListy 519.
  • – Osiadł puł Polski [chciwy na tytuły szlachcic, magnat] że iusz Titułu niemasz przeden w Koronie: więc do Protokułu Cesarskiego: o wstydzie: o hanbo, o brednia Leci wziąwszy Tysiącow, po Grabstwo do Wiednia. PotWoj 56.
  • – Przebaczcie księża, nasze święta i niedziele. Bo się w nie takie grzechy, takie dzieją brednie, Jakie we dni u pogan nie ujdą powszednie. PotFraszBrück I 333.
  • – Szczęście álbo nieszczęście, pszczoły, kruki, kotki: Wszytko to mam zá brydnie, wszytko mam zá plotki. Coma sroká do gościa? do trefunku wrony? Wszytko to zá fabuły mam y zábobony. DuńKal Qq.
  • – FABLES [...] Bayki to wszystko fraszki y szalbierstwa baśnie szczere, plotki, brzednie. DanKolaDyk II, 1.
Związki frazeologiczne

  • nocna brednia:
  • »marzenie senne«
    • – Wszytko Proznosc, snu, y nocney brydni Rowien Swiat: y to wszytko cokolwiek naswiecie. PotWoj 175.
2. »rzecz bez znaczenia, bez wartości, drobnostka, drobiazg, bagatela«
  • – Cobyś musiał zostawić dziedzicowi złemu, Abo wydać zięciowi czasem niegodnemu, Cobyś łożył na posag, weselną wyprawę, A insze brednie ludzkie, wyłóż na tę sprawę [budowę świątyni pod wezwaniem Zbawiciela, która ma chronić od najazdów tatarskich]. ZimBSiel 110.
  • – Kosztuje [kareta] mię, bardzo siła kładę, na cztery tysiące złą monetą. Wci owa, moja panno, coś więcej kosztowała, a niegodna tej wody podać, prócz owych brydeń z aksamitu wyrzynanych. SobJListy 263.
  • – Śmieciami nasze herby, hańbą świecka sława, Brednia w niebie szlachectwo i jego Śreniawa. PotFraszBrück II 139.
  • – [Król] Rozdawszy inszym, wzięte, z nieprzyiacioł brydnie, Iemu [żołnierzowi przezwiskiem Kościesza] kleynot co z piersi ludzkich nie wystygnie Herbem da. PotPocz 140.
  • – Zyczyłbym ná Piotrowę Łodź Xięży pámiętáć, A świeckiemi bredniámi nazbyt się nie pętáć. PotPocz 88.