Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BUDKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. budka  
D. budki  
B. budkę   || budkie  
Ms. budce  
lm D. budek  
B. budki  
N. budkami  
Znaczenia
1. »niewielki budynek sklecony z lichych materiałów, przeznaczony do mieszkania, także do przechowywania czego«
  • – Pásterz [...] szedł z budki wlazł na siáno. ŻabSymf D4.
  • – Od Brukownikow y ządze wszeteczney/ Wchrościáney budce śpię sobie beśpieczney. TwarSDaf 15.
  • – Indianie Brasilianie y inni na nowym swiecie [...] ledwo Chałupki albo kucze, budki podłe maią. NarArch 34.
  • – Boze przyszli Pogánie/ Dziedzictwo twe psowáć/ y w Kosciele mieszkánie Twoie profánowáć, Z oney Hierozolimy Uczynic w lot biegą Budkę przed przyściem zimy/ w ktorey iábłek strzegą. KochProżnLir 331.
  • – Chałupa piąta nowa, przy niej budka komornicza stara, pochylona. InwKal I 454.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • potoczna budka:
    • – Potomki we Włoszech odbieżałe/ z rázu Obory czyniącemi, á zá czásem Aborigenesami zwano; przeto iż tám beli Nomádami ábo Nimáiącemi domow y własności/ ale [...] z potocznemi się tylko budkámi/ iáko teraz Tátárowie z mieyscá na mieysce zá trzodámi włoczyli. DembWyw 79.
2. »kryty prowizoryczny sklep z porozkładanym towarem, kram«
Przenośnie
  • DO KRAMARKI [...] Nikt ci nie zada, żeby twój kram chudy, Kiedy twe budy Wszytkie gładkości napełniły cudy. [...] Targi Idą o serce, o łaskę, o wargi. Ale i stąd bój się trwogi, Obwinią cię o pożogi, Bo w tw[oj]ej budce od ognia jarmarki: Z ust strzelcze miarki, W oczach ogniste strzały, wszędzie siarki.MorszAUtwKuk 69-70
3. »niewielkie, prymitywnie skonstruowane kryte pomieszczenie przeznaczone do wykonywania w nim pracy«
  • – W tym że roku nie mogłem mieysca Dostąpic na budkie musiałem naiąć Budkie narok v P: piotra Horodeckiego. KunReg 65.
  • – Na Budkie Kusznirską Dalismy jemu [synowi] [...] z 50. KunReg 67.
  • – A żem nie mogł mieysca Dostąmpić na Budkie musiałęm naiąc Budkie synowi swemu v P: Piotra Horodeckiego. KunReg 67v.
  • – VEDETTE (Echauguette d'où l'on fait sentinelle.) Specula. BUDKA wystawiona dlá wárty. DanKolaDyk II, 567.
4. »budynek przeznaczony do kwaterowania żołnierzy«
  • – Kazdą chorągiew stawiam we dwa rzędy z budkami ich do siebie czołem. Kozda budka ma szerzyny stop 8. NarArch 106.
  • – A tym Dráganom prowiant zwieziony Y Zołd z powiatow ma bydz zápłacony, Nie zdobr Klasztornych: Budki sobie zrobią Przy murách tákie, iakie przysposobią. OblJasGór 52.
  • – Pod winą srogą gdyby się oboz ruszył budek ani słomy zapalać żaden aby się nieważył. ArtWoj 159.
Znaczenia niepewne
1 a. 2:
  • – Budá / Taberna [...]. Budká. Vmbra tonsoris [...] taberna, officina, [...]. Kn 51.