Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BETONIKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (beronica), SXVI (supl. betunika), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
Kn, T, L, SJP

Formy gramatyczne
lp M. betonika  
D. betoniki  
N. betoniką  
Etymologia
śr. łac. betonica
Znaczenia
bot.  »roślina z rodziny wargowych, ziele o przypisywanych właściwościach leczniczych i magicznych, bukwica zwyczajna; Betonica officinalis«
  • – Weźmi Betoniki to iest Bukwice, Szałwij, Májeranu, [...] kwiátu Roży polney, káżdego po garści, warz w Winie ná poły z octem, obłoż tym głowę. PromMed 157.
  • – WEś Betoniki Máieranu, Szalwiey [...] warz. CompMed 98.
  • BETOINE (Herbe céphalique) [...] BETONIKA bukwica Ziele głowne od tego że liście ma ząbkowane. DanKolaDyk I, 193.
  • – Weźmi: Ziela bukwicowego lub lepeczniku po łacinie Farfara nazwanego. Ziela płucniku, albo Pulmonaria. Weroniki każdego garść iednę. Betoniki puł garści. Lukrecyi pułłota. BeimJelMed 107.
  • – Weźmi: Korzenia fiołkowego dwa łoty Betoniki. Szałwi ogrodney. BeimJelMed 126.
  • – Zamiast iey [herbaty] weźmi garść Weroniki y Betoniki; przygotowawszy ią piy ciepło. BeimJelMed 194.
  • – Weźmi: Betoniki, Weroniki, Zywiczkowego ziela chamoedrios nazwanego każdego garść iednę. BeimJelMed 214.
  • – Albo wezmi: Kwiatu Rumianku polnego, Slazu Polnego, Betoniki, Melissy, Szałwii, Bluszczu, Nasienia lnianego, każdego wrowney części. BeimJelMed 274-275.
  • – Zamiast Herbaty piy Wodę z Betoniką, Szałwią y Karulkiem gotowaną. BeimJelMed 603.
  • – Włosi kiedy kogo chcą pochwalić mowią: Masz więcey Cnot, niżeli ma Betoniká. ChmielAteny I 545.
  • – W Ktorym się Domu znáyduie Betoniká, tám Czary szkodzić nie mogą, według Pliniusza. ChmielAteny I I, 545.
  • – Wiele o Cnotách Betoniki popisał Musa Attonius Medyk Augusta Cesarza, zowiąc ią Ludzkich Dusz y Ciał strożem. ChmielAteny I I, 545.