Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KOMPUT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVIII w.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. komput  
D. komputu  
B. komput  
Ms. kompucie  
lm D. komputów  
Etymologia
łac. computus 'rachunek'
Znaczenia
1. »zbiór, liczba«
  • Summa Summaru[m] wszytkich Psow Gonczych Brytanow, Pokurciow Chartow legawych Szczeniąt zniosszy w Komput uczyni [...] 145. ArchRadziw 1638 383, 3.
  • – Nie cisnąłem się w kathalog pieszczonych Adonidesow ale konkurowałęm w komput pracowitych Denatorow [zam. Dentatorum - od M. Curius Dentatus]. PasPam 147.
  • – MSCia Pani iezeli niemasz kompletu Sług sobie potrzebnych a ia w kompucie zyczliwych zmiescić się mogę [...] racz się rekolligować. PasPam 223.
  • – Bo czyjże dowcip chwały Matki boskiej zgadnie? Prędzej komput atomów pojmiesz w rannym Febie, Niż chwały Jej, które są na ziemi, na niebie. KochOgrTur 97.
  • – Do Czytelnika [...] Wykopiował z Regestrow Cesarskich dostáteczny Komput Prowincyi y Vrzędow, zinwentował publiczne Dochody, popisał Woyska, y poczty náwet, iaki kto powinien stáwić, poterminował. RicKłokMon 11 nlb..
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • komput kościelny:
    • Komput kośćielny. Ars disponendi Calendaris Ecclesiastici ad cursum solis et lunae [...] v. Ráchunék [...]. Kn 295.
    • komput kościelny. [...] comput Eclésiastique; [...]. T III 596.
2. wojsk.  »poczet wojska«
  • – Do [...] komputu należała arkabuzeryja jm. pana Marcyana Ścibora Chełmskiego podstolego województwa sendomierskiego, pułkownika J. K. M. AktaKrak III 452.
  • – Pretensyje wszytkie wojskowe dawniejszych komputów o zasługi stare [...] na trybunałach radomskim pośledniejszym i komisyi łuckiej likwidowane oraz przez repartycyje asygnowane a dotąd [...] nie wypłacone [...] aby [...] akomodowane i uspokojone semel pro semper I. K. M., p. m. m., urgentissime instare raczy. InsOtwRzecz 259-260.
  • – Biskup sam Wilenski [...] Komput Woyska Litewskiego augmentował i umnieyszał Kiedy chciał Hetman Litewski. OtwEDzieje 41-42.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w kompucie wojska zostawać:
  • »być w składzie stałego wojska, pobierającego żołd«
    • – Czuiąc się bydz Zołnierzęm in Servito [w służbie] Rzpty y w kompucie woyska zostawaiącym Nie bardzo mi nalezało wywodzić się IoMSCi Panu Pułkownikowi iako do tych rzeczy mniey nalezącemu z kąd y do kąd idę. PasPam 155.
Przenośnie
  • Tys Rotmistrzem, cnoty są twoia kompania Nigdy Sława skomputu takiego niemi[j]a Tak sforną kompanią kędykolwiek czuie Tam się bawi tam miszka tam poruczniku[ie].PasPam 275