Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BARYŁKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BARYŁKA, BAREŁKA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. barełka   || baryłka  
D. baryłki  
B. barełkę   || baryłkę  
lm D. barełek   || baryłek  
B. barełki   || baryłki  
N. baryłkami  
lpdw M. barełce  
Znaczenia
1. »małe naczynie w kształcie beczki, służące do przechowywania płynów, ciał sypkich i innych towarów, także naczynie, pojemnik używany do różnych celów; niejednolita, różnie przyjmowana miara objętości takiego naczynia«
  • – To wszytko [określone ilości listków senesowych, piołynu włoskiego, włosków Panny Marii, izopu suchego, imbiru białego, ziela tatarskiego, nasienia kopru włoskiego, gębki modrzewiowej] [...] włożyć w ośm gárncową Báryłkę álbo w dziewięć gárncową. SyrZiel 175.
  • – Ośm gárści Zánklu z liściem y z korzeniem/ bukwice żołtey álbo białey/ [...]/ Przetárzniku/ Złomignatu/ po cztyry gárści. To drobno posiekawszy z Lesczynowymi trzasczkámi/ nabiiáią sześćgárncową fáskę/ álbo báryłkę. SyrZiel 250-251.
  • – Wszystko [określone ilości korzenia dzięgielu, nasienia pietruszki, lebiody cerwonej, dyptanu kreteńskiego, dzięcieliny, cynamonu, szpiki indyjskiej] wespoł pomieszawszy z heblowánymi trzasczkámi Lesczyny/ [...] w báryłkę siedmi gárncową wsypáć. SyrZiel 96.
  • – Fas 3 do gorzałki i 2 barełce. InwMarBęt 84.
  • – Nad nim [chorym] drzewiány skopiec zakryty/ ábo też hántfos/ ábo też báryłká iaka będzie postáwiona/ v ktorych cżopek ábo rurká wpráwiona iest. SykstCiepl 183.
  • – Wiele szyprom szkody w leguminach z baryłkami poczyniło [kołysanie podczas sztormu]. GawarDzien 167.
  • – Posłałem beczkę wina młodego, starego baryłę w garcy 18 1/2 i baryłkę w garcy 5 1/4. ChrapDiar I 294.
  • – Prochy w zamku Brodnickim. [...] glotow siekanych baryłek 42. OpisKról 51.
  • – Kabliu zaś jedną baryłkę [...] niechajby wyprawił Aaron z Jarosławia. SobJListy 410.
  • – Każ zrobić baryłkę cynową albo ołowną [...] pękatą na pół łokcia [...] która by do połowice brała wody ze 4 garnce. Wewnątrz [...] niech ma przegrodę [...] subtelnym kurkiem na wierzchu baryłki widomym snadniej pomiarkować miarę dziurki wodę przepuszczającej nad przegrodą. SolArchB 363.
  • – Wojewodzina kijowska i Pisarzowa koronna, wsiadłszy na konie, prochu baryłki woziły. OtwEDziejeCzech 106.
  • – Kupiłem w żelaznych kromach dwie baryłki gontalow po 50 kop. SapADiar 124.
  • – Minkiewicz [...] Oddał [...] Sześć baryłek ostryg Solonych. SapADiar 132.
  • – BARIL [...] BARYŁKA naczynie małe okrągłe nákształt beczki. DanKolaDyk I, 172.
2. »przedmiot lub element zdobny w kształcie beczki«
  • Baryłek Kryształowych z szrubkami y z obręczami pozłocistemi w pokrowcach 2. ArchRadziw 1638 176, 65.
  • Baryłka Tamaryszkowa. ArchRadziw 1638 78, 63.
  • Barełka złota. InwWilan 35.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w baryłkę || w baryłki:
    • – Łańcuch w baryłki, na którem są perły, waży czyrwonych ośmdziesiąt. KlejSanGęb 108.
    • – Guzikow Aspisowych w baryłkę po iednym Rubinie Sześć. ArchRadziw 1638 176, 23.
Odsyłacze