Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BANDURA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BANDURA, *BANDORA, *PANDORA, PANDURA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (supl), T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. pandura   || bandura  
D. bandory  
B. bandurę  
N. bandurą  
Ms. bandurze   || bandorze  
lm M. bandory  
B. bandore   || bandory  
N. pandory  
Ms. bandurach  
Etymologia
rus. bandura, z gr.
Znaczenia
muz.  »wielostrunowy instrument muzyczny, rodzaj lutni«
  • – Pompeius on wielki do miasta Rzymskiego Gdy zwycięsca przyiezdzał z narodu czudzego Senat y tez pospolstwo k niemu wybiegało Sczesliwego zwyciestwa iemu zwiastowało Tą musiką uciesną pandory wdziecznemi Tubami y lutniami piosnki rozlicznemi. KodKon 54.
  • – Komu záś włosy ciężą y humory/ Ani Fráncuskie uśpią go bándory. TwarSDaf 83.
  • – Prawie pod samą pełnią maja w końcu roli Siedziałem rano wedle narożnej topoli, Brząkając na bandorze. ZimBSiel 97.
  • – Merkuryjusz nie mniej swe berło wężate gdzieś na wezgłowiu położywszy, sosnową bandurę przez się przewiesił. LubSArtDąb XII, 840.
  • – Król [...] rozkazał dumy sobie kozackie na bandurach grać. SarPam 75.
  • – Obraz reprezentujący dziada i babę, na bandurze grającego. RuchŻółkGęb 159.
  • – Cytry, wiole, Trąby y Bandore Bassony stroycie. MikSil 7nlb..
  • PANDORE (Instrument de musique assez semblable au Luth). Pandura, ae. fem. BANDURA, Instrument Bandurka Lutenka. DanKolaDyk II, 327.
  • MANORE [...] Fidicula [...] BANDURA czyli Lira. DanKolaDyk .
  • Pandura, vid. Bandura. T III 1320.
  • Bandura [...] pandore un instrument de musique. T III 21.

PANDORA I

rzecz.
ż
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1605
Formy gramatyczne
lp M. pandora  
Znaczenia
przen.  »źródło wszelkiego zła«
  • – Chcesz pátrzáć ná swe żniwo: co iuż zá kłos wschodzi. Będziesz członki swey bráciey w boiowisku zbieráć, Będziesz częściey mogiły/ niż gumná otwieráć/ Trupy znosząc iák snopy/ głowy iák owoce/ Ták cię to gospodárstwo piekielne skłopoce. I ták nowa Pándorá roy przeciwney szkody Wzbudza z nędzą tysiącną/ ubostwo przygody: JurkLech A4/29.
  • – [tyt.:] PANDORA STAROŻYTNA MONARCHÓW POLSKICH ObodzPanBar I 323.
PANDURA p. BANDORA