Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CHŁODNIK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (w in. zn.), SXVI, Kn, T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. chłodnik  
D. chłodnika  
B. chłodnik  
N. chłodnikiem  
Ms. chłodniku  
lm M. chłodniki  
D. chłodników  
C. chłodnikom  
B. chłodniki  
N. chłodnikami  
W. chłodniki  
Znaczenia
1. »miejsce zacienione dające schronienie podczas upału, zazwyczaj opleciona roślinami lekka budowla w ogrodzie lub na otwartej przestrzeni, mogąca służyć jako sala jadalna; alejka ogrodowa, obrośnięta pnącymi roślinami, pergola«
  • – Ták buyno wzgorę sie pusczáią [fasole]/ że w ogrodách bywáią z nich osobliwe chłodniki/ y letnie siedzenia czynioné. SyrZiel 1034.
  • – Przysiądźmy tu pod tym chłodnikiem, Aż się słońce przesili; zwykł znój głowie szkodzić. SzymSiel 72.
  • Chłodnik/ Vmbraculum, quo succedunt homines in aestu [...] Aestiua pecorum [...] Aestiua Praetoris [...] Scena [...] Siluis scena coruscis desuper imminet [...]. Kn 65-66.
  • Topiariam facio Chłodniki/ Wirydarzé robię. Kn 66.
  • – Piękną ręką uwitymi wieńcy/ Miedzy w chłodniku máiowymi stoły/ Dárzą sie Pánny/ dárzą sie Młodzieńcy. TwarSDaf 51.
  • – Ostre wichry [...] Splądrują winohrady zarodne do czysta, Chłodnikom zielonego nie zostawią lista. ZimSRoks 73.
  • – Wiosna [...] Przyodziewa odarty świat w różne bławaty, Co dzień odmienna nowym krojem szyte stroje, Chłodniki ptastwu robi, gotuje pokoje. ZimBSiel 141.
  • – Ogrodzie wdzięczny, niech mi wolno będzie Przechadzki dziś po tobie zażyć [...] Jeśli się też zaś lub labiryntami Wiklę, lubo ciemnymi chłodnikami chodzę, Widzę, jako błędnymi ciemnymi drogami w miłości pętach uwikłany chodzę. MorszAUtwKuk 22-23.
  • – Wowym Chłodniku [który przygotowano autorowi] był stoł starcic na soszkach zrobiony. PasPam 87v.
  • – Krol [...] miedzy Ieziorami Połozył się, tam chłodnik Krolowi chrostami sprawiono bez namiotow. DrobOpow 155.
  • – BERCAU [...] Pergula cameraria [...] KOLEBKA iest też chłodnik w ogroddie [!] zámknięty z wierzchu liściami winnemi, y innych gałążek. Berceau de vigne. Arcella [...] Chłodnik z winnych latorośli. DanKolaDyk I, 190.
  • – Drugie Łaźnie [...] w części Rzymu Zátybrowey [były], z drzewá maiące chłodniki y wody w tęgiey zimie ciepłe. ChmielAteny II 93.
  • – Lasy kocháne, zielone chłodniki [...] Przy was niech mieszkam. DrużZbiór 512.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • chłodnik pleciony:
    • Chłodnik pléciony z źiół/ roszczék/ drzéwék/ [...] Topiarium opus [...] Pergula in vineis. Niepoprawne zródło .
  • chłodnik sklepisto pleciony:
  • letni chłodnik:
    • – Hetman [...] Widzi las tak krzewisty, iako letni chłodnik. DrużZbiór 119.
  • chłodnik obłączysty:
    • Chłodnik obłączysty/ sklépisty. Funetum [...] Winnica podwiązána. vide Wirydarz. Kn 66.
  • wirydarski chłodnik:
    • – Wirydárskie rzemięsło/ Topiaria [...] Topiariam facere, wirydárskie chłodniki robić. Kn 1267.
2. »zbudowane z cegły lub kamienia pomieszczenie, zwykle podziemne, mogące ze względu na panującą tam umiarkowanie niską temperaturę pełnić funkcję piwnicy, spiżarni«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • chłodnik sklepisty:
    • Chłodnik sklépisty z kámieniá/ cégły/ ábo podziemny sklép/ Cryptoporticus [...] Frigidaria cella. Kn 66.
3. »przedmiot dający chłód, cień, np. parasol«
  • – Słońce okrutnie pali/ chłodniká żadnego nád dziecięciem: Orlicá przyleci y [...]/ skrzydła swe miasto namiotku rościągnie. BirkNiedz 71.
  • Chłodnik, parasol, feuiliage, berseau de verdure. KulUszDyk 13.