Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BRET
rzecz
m
, BRETA
rzecz
ż

W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BRET || BRETA, *BRYT || BRYTA, BRETA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. m bret  
ż breta  
D. m breta   || bryta  
B. m bret  
lm M. brety  
D. m bretów   || brytów  
B. bryty   || brety  
N. bretami  
Etymologia
niem. Breite
Znaczenia
»miara szerokości płótna, sukna lub innego materiału włókienniczego; pas lub klin tkaniny«
  • – Strefá/ absolutè. et Strefá ná szácié/ bretá/ stroká [...] Virga [...] Virgae seu virgulae purpureae, [...]. Kn 1075.
  • Brety/ vide Strefá/ et Bramá v száty. Kn 45.
  • – OBicia Adamaszkowego Błękitne[go] sczerwonym Bretow - 18. ArchRadziw 1638 26, 3.
  • – Mnieysze znáki Zołnierskie/ káżdy Porucznik/ Rotmistrz/ y Pułkownik/ tak konny iáko pieszy [...] według białego nászego Orłá w Czerwonym Polu/ puł brytá białey/ á puł brytá czerwoney kitayki/ záżywáć ma/ ku znákowi Rycerskiemu/ ná przepasanie/ co więc pásem Rycerskim zowią/ bo ztąd w boiu/ starszynę poznáwáć potrzebá. FredKon 29.
  • Bret [materiału] ieden na drugim rowno połozywszy [...] na wierzchu naresuy sobie [...] lub to kwiecie, lub zawiiania i essy rozne, lub inne floryzowanie według upodobania. VVeś potym nożyce, rowno i razem obadwa brety z końca przerzniy prowadząc nożycami [...] tak iako rysowanie idzie cale i do koła. SekrWyj 39.
  • – Krol [...] odiachał. Darowawszy Obicie swoie Krolewskie Atłaszowe błekitne wrzorziste Kosciołowi Zywieczkiemu brytow kielkanascie. KomonDziej 173v - 174.
  • – Drugiego dnia na Kościoł cały kiery y brety Suknem czerwonym pomieszane służyły funebrali actui [...]. GazPol 1736/ 86, 3 nlb..
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w bret:
    • – Szopka Turecka Z zielonemi płotami dwiema Skapą Wbret zieloną, W bret czerwoną. ArchRadziw 1638 46, 17.
  • w pół breta:
    • W pół breta lisztwy poczyniono, także koło okien i koło drzwi. NiemPam 44.
  • w półtora breta:
    • – Sukno Czerwone drugie nastoł, wpułtora breta, wzdłusz łokci dziesiec. ArchRadziw 1638 46, 3.
  • we dwa brety:
    • – Przykryto ziemię feilundyszem czerwonem, na nim we dwa brety złotogłowiem tureckiem ciemnobrunatnem. NiemPam 46.
  • w bryty:
    • – Zygar Scienny zkurantami [...] w nim obicie wbryty Czerwono pstre zbretami włoczkowemi. InwBagnPolPom VII 186.