Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BŁAHY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BŁAHY, BŁACHY, *BŁAGI
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. m błahy   || błachy  
ż błaha  
n błahe  
D. m błahego   || błachego  
ż błachej   || błahej  
błachi  
n błahego  
C. m błahemu  
ż błahej   || błachej  
B. m nżyw błagi   || błahy  
ż błahą  
N. m błahym  
ż błahą  
n błahym  
Ms. ż błahej  
lm M. nmos błache   || błahe  
D. błahych  
B. nmos błache  
N. błahemi  
Ms. błachych   || błahych  
Znaczenia
»niemający istotnego znaczenia, wartości, niegodny uwagi, mały, drobny; marny, lichy, nędzny, słaby«
  • – Serdeczni rozum błagi miewaią. ManTobPhr 159.
  • – Przy błahej żywności tak ciasnem chowaniu zima nastąpiła. NiemPam 184.
  • – Nie mógł tej błahej zamczyny Wielki Kniaź przez całe lato dobyć. NiemPam 235.
  • – I tak chorągiew lekką rozwinąwszy A na świat z błahym pocztem wyciągnąwszy, Prowadzę w dom twój rotę pozostałą. VerdBłażSet 2.
  • – Smáku błáhego/ iednák lepsze do trunku niźli wodá [piwo z otrąb]. SyrZiel 998.
  • – Deklarowali [pp. Dąbrowski i Sinicki] Ustompic 200 TB. Widząc rzecz słuszną y pretensią błahą. SapANot 99.
  • Błáchy/ Lichy/ Tenuis, Pertenuis [...] Futilis causa. Kn 33.
  • – Błazeńskié błáhe/ niewart/ niégodne odpowiedzi zarzuty. Ludibriosa potestas. Kn 34.
  • – Nam o wielikich dełach z Hosp[o]drem Waszym, nie o tak błahych y nie z wami mowit nalezy. PiasRel 18v.
  • – On [gospodarz] porzuciwszy Páná z błahym by iákim sługą iego/ począł mile rozmáwiáć. BanHist 73.
  • – Gdy się WMP tey błachi posługi Naszy wdziecznymi ozywaicie A na znak te[go] w-dom swoy Nazalobny chleb zapraszaycie [...] rozmową [...] dodawac Nie zaniechamy. HerbOr 347.
  • – Iednak gdy WMMMP tak błache posługi Naszy wdziecznemi ozywacie y Na znak te[go] W dom swoy Na załobny chleb zapraszacie chetnie sie stawiemy. HerbOr 432.
  • – A jeśli ją [Pelagię] te błahe nie zbłagają dary, Bierzcie na pomoc gusła i niezbyte czary; Temi abo przełomcie krnąbrność jej srogości, Abo ulżyjcie we mnie bolu złej miłości. ZimBSiel 128.
  • – [Orzeł] Błáhego ptástwá/ myśląc ci o zgubie Przed tym strásznego niezemszczenie skubie. KochProżnLir 3.
  • – Środopostny [jarmark] w Jarosławiu bardzo błahy: tak powiadają, że przedtem lepsze bywały. SobJListy 370.
  • – Upraszam, ábyście ten moy szczery áfekt Iegomości oświádczyć raczyli, i tegoż w-przyiáźni przeciw błáhemu domeczkowi memu záwziętey umocnili. PisMów II 150.
  • – Czyli ten starością sámą nábutwiáły, i blisko do upadku náchylony Rzeczypospolitey budynek ná moich się błahych rámionách otrzyma? PisMów II 21.
  • – Ia iákom się z-tey nowiny ucieszył/ trudno to błahey kárcie tey polecić. PisMów II 325.
  • – Drugi bowiem ledwie gębę rozdziwi [!], á zá káżdym niemal słowem dla ládájákiey błáchey przyczynki sákrámenta. GdacPan 105.
  • – Rácz Wm. M. M. Pan mnie błáhą Osobę/ zá naniższego Sługę swego przyjąć. DobrPol I, 100.
  • – Pomienionych wysokich Wm. M. M. Páná Dobroczynności/ z mojemi In vim gratitudinis błáhemi słowy/ żadna niemoże być kompárácia. DobrPol II, 158.
  • – Kiedy Zygmunt, Krol Polski, biie Moskwę błáhą, Poszedł w głąb z swą Lisowski w ich Ziemię watáhą. PotPocz 106.
  • – Pompeiusz [...] Obozem sie pod błahym Miastem iednym połozył. SzołHist 10v.
  • – Z twego zkaliczonego y zmęczonego Ludu barzo małą y błahą garstką, będąz sie podobno chociaz to stare alez przecie iare ręce moie mocowały. SzołHist 14.
  • – Komu Oyczyzna matka nasza miła, tego płocha odwaga y błaha potęga Iuliuszowa nie będzie bynamniey w tym zamieszanym terminie trudniła. SzołHist 14v.
  • – Odważyłem sie z błachey moiey prace, na pocieche, Y Pamiątke Oyczyznie to wydac. KomonDziej 2v.
  • – W tym odwazny a młody Ossman [...] sam Z potęgą swoią w-pole wyszedł, a do tego Ze Ieszcze Zadney Experiencyi wojenney niemiał więc wyprawa ta bardzo błahy Skutek miała. IntrHist [132v].
  • – R 1550 Moskwa w tęz Inflanty wtargneła a od państwa Rzymskiego błahe bronienie było. IntrHist 237.
  • – Blacho, Błachy, vid. Blaho, Blahy. T III 53.
  • Błahy. schlecht, gering. vil, vilain, chétif. § błahy to podarunek. T III 54.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ludzie błasi:
  • »ludzie niskiego stanu«
  • lud błahy:
  • »ludzie niskiego stanu«
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Nié wiélka obrádá. Podárék błáhy. Obdárzyłéś mię/ ábo go. KnAd 702.