Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

RÓŻA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   róża
 
N.   różą
liczba mnoga
M.   róże
B.   róże
Etymologia
łac. rosa
Znaczenia
»krzew ozdobny, kwiat tego krzewu, wizerunek«
  • – Pódźmy do arfy stąd Dawidow[ej]; acz to przebieżeć krótkimi słowy, czym on wiersz jako czerwoną różą potrząsnął, trudna, lecz te, co wróżą o śmierci Jego, rytmy wspomni[j]cie: i jako jawne na krzyż przybicie i ostre groty on wymalował. MiasKZbiór 123.
  • – Jakie tam [na wyspie Alcyny] owoce i kwiecia wychodzą. Lilie, gelseminy, fiołki wonniejsze, Amaranty i róże. ArKochOrlCz III 212.
  • – Jam jest jako róża Sarońska, a lilija przy dolinach. BG Pnp 2,1.
  • – Weselić się z tego będzie pustynia i miejsce leśne, a rozraduje się i zakwitnie jako róża. BG Iz 35: 1.
  • – Hijola fijołeczki użyna na łące, Rożyna zrywa róże czerwonogorące, Amaranta rozmaryn smaragdowy lubi, Maryna rozsadzonym majrunem się chlubi; Lecz gdy piękna Pałachna nad wstydliwym czołem Zwiesi wieniec, z wasiłku wity równym kołem, Jako sama dziewice urodą przodkuje, Tak przy niej insze zioła wasiłek celuje. ZimBSiel 129.
  • – Purpurą roże, czarnym borowki bławatem, Sniegiem zdobi lilie; fiołki brunatem [Zefir]. ClaudUstHist 17.
  • – Posłuchajcie mnie, pobożni synowie, rozwijajcie się jak róża rosnąca nad strumieniem wody! [Syracha] BW 39: 13.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • róża angielska:
Przenośnie
  • Masz wonną łąkę Męki Pana twego a po niej pełno kwiecia rozlicznego: są hijacynty, są róże szkarłatne, jest balsam, są i fijołki brunatne.TwarKPoch 63-64