Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ŻYZNY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ŻYZNY, *ŻYŹNY
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), Kn (?), T (?), L (?), SW (?)

Formy gramatyczne
lp M. m żyzny  
D. ż żyźnej  
Ms. ż żyznej  
lm M. mos żyzni  
B. nmos żyzne  
Ms. żyznych  
W. nmos żyźne  
Znaczenia
1. »obfitujący; obfity«
  • – Tedy dzikich Tátárow niepomierne zgráie/ Bez odporu burzeły żyzne one kraie: A trwogi w się natchnąwszy z wiátrow lekkych siły/ z dział po wszytkim Podolu iednostayne bily. TwarSLeg 12.
  • – Zápłáczćie rozumnego człowieká niebiosá/Niech z was plynie ná żywot duszom martwym rosá Wytryskayćie łzy żyźne z serdeczney fontány/Zátopćie złośći/ ktore w duszách czynią rány. BanHist 267.
  • – Krol Dunski wielkie ma dochody [...] ma przy tym Prowincyie zyzne w ryby y zwierzynę. PasPam 71.
  • – Ten y káżdy [rok] áby był żyzny y szcześliwy Boskie[g]o potrzebá błagáć Máiestatu. HaurEk 95.
  • – Zápłáczćie rozumnego człowieká niebiosá/Niech z was plynie ná żywot duszom martwym rosáWytryskayćie łzy żyźne z serdeczney fontány/Zátopćie złośći/ ktore w duszách czynią rány. DamKuligKról 36.
  • – Prawdziwe wyrozumienie tey bayki iest, że się w Libiy znáyduie kray formę maiący Rogu wołowego, bardzo żyzny w wina i owoce wyborne, ktory Krol Ammon dał corce swoiey Amaltei – o ktorey baiano że była Mamką Jowisza. DanKolaDyk I, 370.
Przenośnie
  • Iego zacni klienci Proponuiąc zyzni Do Chwały Boskiey zaszczyt y Miłey Oyczyzny Zeby ten przyrodzony przymiot w sobie mieli.PasPam 270
2. »urodzajny«
  • – Y ták piękny szczep Rzymski rosł po woley/ Ná Báwárskiego polá żyzney roley. TasKochGoff 441.
  • – Tobie nie role, nie żyzne pasieki Ja, twój chowaniec, daję do opieki, Aniu cię proszę, byś na mej winnicy Rozkosznej, trunek dowarzał w macicy. ZimBSiel 70.
  • – Miasto [...] Leżąc dość w żyznych gruntach w pomorskiej krainie Zdrowością aeryej osobliwą słynie. KorczWiz 12.