Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ŻYWY, ŻYW

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (żyw, żywy), SWil (żyw, zywy), SJP (żyw, żywy)

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), Kn (?), T (?), L (?), SW (?)

Formy gramatyczne
lp M. m żywy  
ż żywa  
n żywo  
B. m żyw żywego  
N. m żywem  
lm M. mos żywi  
nmos żywe  
D. żywych  
Znaczenia
»ten, który żyje«
  • – Owego [...] brodę na zięmi lezącego bo ieszcze zyw był przebił Towarzysz sztychęm. PasPam 104v.
  • – Panowie Biskupowie Senatorowie powyłazili zpod krzeseł z pod karet w puł ledwie zywi. PasPam 231.
  • – Puko zyw będę nidgy się iuz takiey kommendy niepodeymę. PasPam 238.
  • – Niewiedziano tedy kto tam z naszych zginął ale się dorozumiewano kiedy ani zywego ani zabitego nieznaleziono. PasPam 61.
  • – Nazaiutrz zrana przyniesli mi w podarunku łososia zywego wielkiego w wannie. PasPam 63v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • co żywo:
  • »kto żyje«
    • – W iedzięmy w Miasta [...] do Domow szukać Ludzi y Człowieka nie masz co zywo w Lasach. PasPam 236v.
    • Co zywo znaszego Rycerstwa wrosypkę w rabunek po Pokoiach. PasPam 60.
    • Co zywo z woyskowych z gromadziło się Na Nabozęnstwo. PasPam 99.
  • jako żyw:
  • »nigdy w życiu«
    • – Niebyłes Zołnierzęm iako zyw arozznieciłes krwawą Woynę. PasPam 192v.
    • – Na uczysz się tego oczym wszkołach iako zyw niesłyszałes. PasPam 201v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • rubin żywy (sz. zm.):
    • – I rzekła; "Przestań lamentów, mój sługo, Jużem twej wiary doświadczyła długo; Godzieneś łaski, godzieneś nadgrody, Której zadatki bierz z mojej jagody." Co rzekszy, do mnie skłoniła się twarzą, Z którą kiedy się usta moje parzą I do jej żywych rubinów przylgnęły, Wraz i sen, i te fawory zniknęły. MorszAUtwKuk 240.
    • – Przecię ja do was, oczy, serca mego Zwierciadła, gwiazdy nieba miłosnego...Mylę się; raczej do was się udaję, Rubiny żywe, których ogniem taję, Do was, skarbnice gładkości i twarzy Ozdobo, którą ogień się mój żarzy. MorszAUtwKuk 30.
Związki frazeologiczne

  • żywym chodzić:
  • »żyć, pozostawać przy życiu«
    • – Podź, czynisz coś powinien; ten się syn wyrodzi, Co kwadrans po zniewádze, Oyca żywym chodzi. CorMorszACyd 128.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Kto nádzieią żyw/ wskorali/ będzie wielki dziw. RysProv 37.
  • Ták to prawdá/ iáko kiedy żywe kiełbásy po świecie latáły. RysProv 78.
Użycia metajęzykowe
  • - Adjectiva in by my ny py sy wy, item in diphtongum Polonicam finita, mutant in Nom. & Voc. pl. y finale in i; ut słáby słábi, łákomy łákomi, grzeczny grzeczni, ślepy ślepi, bosy bosi, żywy żywi, moy moi. WojnaInst 16