Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

FAMILIJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn (familia), T (familia), L, SWil, SJP (familia)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI (?), SW (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
lp M. familija  
D. familijej  
C. familijej  
Ms. familijej  
lm D. familij  
familijej  
N. familiami  
Etymologia
łac. familia
Znaczenia
1. »rodzina«
  • fámilia/ v. Dóm 3. Kn 172.
  • – Ktos chciał piscari inturbido [łowić ryby w mętnej (wodzie)] widząc krola Sine Successore [bez następcy] y iuz upadaiącą Lineam owey Sławney Iagellonskiego Domu Familiiey. PasPam 119v.
  • – Owo iest Xiąze Io MSC Michał czemusz go nie mamy mianować. Albo nie zdawna Wielkich Xiąząt Familiiey? Albo nie godzięn korony. PasPam 233.
  • – Bog dał [...] Sobieskiego [...] I że by korona z głowy posteritatis [potomstwa] iego niezchodziła iako w Austryiackiey Familiey tego wszyscy zyczymy. PasPam 246v-247.
  • – Iak wiele inszych Herbow z Polszcze poginęło I Starewnych Familiy Siła poschodziło. PasPam 272v.
  • – Tylko się to tu w iedney Familiiey Panow Wolskich znayduie. PasPam 92.
  • – Cała familia grubą śię przykryła bawełnicą. T III 28.
  • Familia, Dom [...]. T III 331.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • familija chłopska:
    • – Iescze y iednego niewidziałem choc zurodzenia iawny chlop, ktory Na ski nazuałsię, zeby do swey familiey chłopskiey miałsie przyznac [...] tylko iusz mocno twierdzi ze iest Sliachcic. TrepNekLib 45.
2. »ród arystokratyczny; stronnictwo polityczne«
  • – Seym […] zerwany […] przy wielkich scyssyach miedzy familiami, miasto aukcyi woyska do obronienia Oyczyzny. ŁubHist 111.