Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BEZPRAWIE I

przysł.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (bez cyt.), SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SWil, SJP

Formy gramatyczne
bezprawie  
Znaczenia
1. »wbrew prawu, bezprawnie«
  • – Podczás potrzebá czyni cnotę/ to iest/ co czásem bywa bezpráwie/ to gdy musiem/ práwem zowiemy. PetrSPolit I 458.
  • – IVżesmy powiedzieli co práwo iest/ trzebá też wiedzieć/ co/ kiedy/ y iáko bezpráwie się dzieje/ áby iedno z drugiego lepiey się wyrozumiáło. PetrSEt 397.
  • – Mam Conferencye z Woyskiem Litewskim ná moie y Urzędow moich bezpráwie, pracą Dworskich, á osobliwie Factiey Pacowskiey robione. LubJMan 58.
  • – Inflantczykowie, upatrzywszy czas sposobny, niektore w Inflanciech fortece, od Moskwy kiedyś bez prawie odięte, ubiegli y opanowali. NiesKor II II, 144.
  • Bezprawie, bezprawnie, adv. widerrechtlich. illegalement; contre le droit, illégitimement, injustement. T III 38.
2. »niesprawiedliwie, niesłusznie«
  • Bézpráwié/ (Aduerb.) v. Niésłusznié. Kn 24.
  • Bezprawie, bezprawnie, adv. widerrechtlich. illegalement; contre le droit, illégitimement, injustement. T III 38.

BEZPRAWIE II

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. bezprawie  
D. bezprawia  
C. bezprawiu  
B. bezprawie  
N. bezprawiem  
Ms. bezprawiu  
lm D. bezprawia  
B. bezprawia  
Znaczenia
1. »czyn sprzeczny z prawem«
  • – Tych [trybunów ludowych] powinność była przestrzegać, aby się bezprawie albo obciążenie jakie w podatkach [...] nie działo. NiemPam 145.
  • – Snać pono nie masz w świecie białejgłowy Gorszej nade mnie! sama swe bezprawie Widzę! Zgrzeszyłam! BorzNaw 191.
  • – To wielkie bezpráwie y niespráwiedliwość sędziego, kiedy się bez wielkich y uvażnych dowodow ábo znákow porywa więzić y trapić kogo. WisCzar 68.
  • – I tak owi zdrajcy dwojako profitowali i Sasom nic nie dawali i pożytek sobie z województwa wyrobili, a królewskie bezprawia koloryzowali. OtwEDziejeCzech 211.
  • – To bezprawie trafić się może, iak y tyle inszych trafia się bezprawia ob immoderatam libertatem. KonSRoz 36.
  • – A czemuż tego bezprawia nie poprawiono zaraz? czemu Seym potym nie zagrodził drogi, do rwania Seymow przed Marszałka elekcyą? KonSRoz 5.
  • – PRAWA POLSKIE [...] iak sponte et prompté ie stanowią Polacy, ták łatwo przestępuią; przy wielu Práw, wielu czynią bezpráwia. ChmielAteny I II, 403.
  • Bezprawie. 1) passe-droit. T III Przydatek, 1.
2. »krzywda, niesprawiedliwość, uszczerbek, ujma«
  • – Iesli Car mi Sam iakie bez prawie uczyni, to iemu wolno. MasDiar 69.
  • – Dla bezpráwia brátu twemu Jákobowi uczynionego háńbá cię okryje. BG Tt Ab I, 10.
  • Bézpráwié/ (Nomen) vide Krzywdá/ Niesłusza. Kn 24.
  • – Catholicy Rzymscy wielkie bezprawia cierpią nad insze miasta, wielka groźba, bo tu [w Leiden] prawie sedes Calwińska. GawarDzien 179.
  • – Do nowego Páná, z bezpráwiem. Máiestatu I.K.M. y uszczerbkiem wierności swoiey wdawáć się nie będą [rady, urzędnicy i rycerstwo obojga narodów]. LubJMan 29.
  • – Do ták słusznego ná Oyczyznę respektu prowádzi nas Bog sam i chwała iego święta, ktorey się bezpráwie dzieie. PisMów II 34.
  • – Musub-aga przysięgał na Boga, [...], aby wezyra pokarał, jeśliby miał jakie bezprawie pomyślić honorowi poselskiemu. GninTurDyp 390.
  • Bezprawie mi się dzieie, że mi tego przez gwałt biorą, ktory mi się dobrowolnie poddał. NiesKor II II, 215.
  • – Ktoby kupcowi bezprawie czynił według uważenia Hetmańskiego karany bydź ma. ArtWoj 152.
  • – Prosiłem oraz barzo, aby mi bezprawia nie czyniono, a jeżeliby gwałtem zajeżdżali, tedy Ogińskiemu, pisarzowi polnemu, da ociec mój pozew o gwałtowną ekspulsją, a Orzeszce sędziemu de male gesto officio. MatDiar 317.
  • Bezprawie. 1) passe-droit. T III Przydatek, 1.
  • Bezprawie. 1) Unrecht, Ungerechtigkeit. 2) Regiment, so etliche wenige führen. 1) tort, injustice, iniquité, illegalité. 2) oligarchie, gouvernement de peu de personnes. T III 38.
3. »rządy oligarchiczne«
  • Bezprawie. 1) Unrecht, Ungerechtigkeit. 2) Regiment, so etliche wenige führen. 1) tort, injustice, iniquité, illegalité. 2) oligarchie, gouvernement de peu de personnes. T III 38.