ESJP XVII i XVIII wieku

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

Notowanie w słownikach

Słowniki nie notują

Formy gramatyczne

liczba pojedyncza

M.	m		cień
	ż		cień
	m albo ż		cień
D.	m		cienia
	ż		cieni
B.	m	uż. nżyw.	cień
	m albo ż	uż. nżyw.	cień
N.	m		cieniem

liczba mnoga

	B.	m		uż. nosob.	cienie
	Ms.	m			cieniach

Znaczenia

1. »ciemniejszy kształt widoczny na ziemi lub innej powierzchni, który odwzorowuje zarys tego, co zasłania światło«

Cień, m. g. ćienia. Cień, f. g. ćieni. Cienie, n. g. ćienia. Schatten. ombre. § chodźi iak ćień nieiaki; miasto czeladźi ćień za nim chodźi; w ćieniu śiedzę; miło w chłodźie tego ćienia. T III 142.

Ustabilizowane połączenia wyrazowe

cień Boski:

Nieporownáne vszánowánie Máiestatu Cesárskiego/ wydáie się dosyć y z sámych Tytułow/ ktore mu Poddáni iego dáią. Zowiąc go Bogiem Ziemskim/ Cieniem Boskim/ Brátem Słońcá/ y Miesiącá/ rozdawcą wszytkich Koron ná świecie/ y lubo mu nie wystáwuią Ołtarzow/ iáko pospolstwo Rzymskie/ zápomniawszy pierwszey swoiey wspániálości/ Cesárzom czyniło; rozumienie iednák/ ktore máią o iego mocy y potędze/ przychyla się do Bałwochwalstwá/ gdy go iáko zá Bogá iákiego máią. RicWielJMon 5.

Związki frazeologiczne

chodzić jako cień za ciałem:

Coż mowić o fakcyach? ktore zawsze wałem Chodzą przy obieraniu: iako cień za Ciałem. PotPocz 4.

bać się swego cienia (sz. zm.):

Boiáźliwy. Tchorz. Záięczego sércá człowiék. Cieniá się swego boi. KnAd 38.
Ten co zapadnie w Kray nieprzyiacielski swego sie cienia boi wszedzie sie ogląda. OpalKSat 68v.

Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

Chodzi zá niem iák cięń. KnAd 636a.

2. »ciemność, mrok«

Taka w prawdzie iest Ludzkiego Reguła zycia że by iako cięn za Słoncęm tak nieszczęscia za szczęsciem następowała Alternata. PasPam 146v.
W Paragon niewchodzi Z orłęm Puchacz bo w cieniach pasie się y rodzi. PasPam 269v.

Przenośnie

Patrzysz Monarchow, Rzucmy Monarchiie Iako się iasnosc ich w gruby cięn kryie.PasPam 109v
Słonce iest dobra Sława ktorego promienie Rozganiaią w Człowieku wszelkie gnusne Cienie.PasPam 269v

3. »rzecz znikoma, błahostka, drobiazg«

Wszystkie na Swiecie Publiki cięn to iest przeciwko Seymom. PasPam 201v.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

CIEŃ