Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DEKRETALNY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T III, L, SWil, SW, SJP

Formy gramatyczne
lp M. m   dekretalny
D. m   dekretalnego
N. ż   dekretalną
lm M. nmos   dekretalne
D.   dekretalnych
Znaczenia
1. znaczenie zrekonstruowane »odnoszący się do  → dekretałów«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • listy dekretalne (sz. zm.):
    • »listy wydawane przez papieży w odpowiedzi na zapytania dotyczące konkretnych spraw prawnych, sporów lub interpretacji przepisów, które z czasem stały się ogólnymi normami prawnymi obowiązującymi w całym Kościele katolickim, dekretały«
    • [...] sam chytry Cerkiewnych Canonow y błogosłáwionych Oycow pism innouator Gráciánus/ tákie zdánie z inszemi niektorymi tegoż pocżtu coadiutorami feruiąc mowi. Listy Dekretálne ktore się pierwszym Rzymskiey Cerkwie ś. Biskupom/ y zwyćięstwo noszącym męcżennikom przypisuią/ żadnym sposobem onych nie są. Abowiem wiele w sobie inconuenientia y absurda zámykáią/ y bárzo iáwnie pismu Bożemu się sprzećiwiáią. SmotLam 49.
    • [...] Biskupi Rzymscy [...] z káżdym Cesárzem zosobná w szránki wstępowáli/ iáko znáć z listow ich dekretálnych. BirkNiedz 149.
    • DE'CRETALES [...] (Les Decreteles[!] composent le second volume du Droit Canon.) Dekretalne listy są ktore czynią drugi Tom prawa Duchownego. DanKolaDyk I, 424.
    • DE'CRETALES [...] (Rescrits des Papes qui jugent quelque question de Droit Ecclesiastique.) Decreta Pontificum. Decretales epistolae. DEKRETAŁY álbo listy Dekretalne, odpisy y ustawy Papieżow rezolwuiące iaką trudność w prawie Kościelnym. DanKolaDyk I, 424.
2. »odnoszący się do dekretów, wyroków, także sądów«
  • [...] stáń y ná naszym teraz prawie padole płáczu, w Polszcze naszey od pola nazwaney, prawie iák ná dolinie ostatniego dekretalnego dniá, in valle Iosaphat. GzowKor O2.
  • Dayciesz ucho miłey Kántylenie, Wypieszczoney w swych pieniách Syrenie; Káżde słowo tu ná sławę Idzie Rybczyńskim w dzierżáwę Pisarz dekretálny, Głos ten kordyalny Niech pisze ná sercu. RudnGłos 267.
Przenośnie
  • [...] Stanisłáwem iáko delikátną swoią kostką, Bog dyryguie [...] Rzuca sobie Bog Stánisłáwem iák dekretálną kostką, o Krolestwa, o zwyćięstwá Woysk Polskich: y ieżeli teraz nie ieden Kostká, wygra cokolwiek ná stronę nászę ná Bogu; to pewnie w wierutney przegraney będźie cáłe krolestwo. RobWAKost A2v
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Autorzy: WM
Data ostatniej modyfikacji: 12.10.2026