ESJP XVII i XVIII wieku

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp (?), SXVI (?), SWil (?), SW (?)

Najwcześniejsze poświadczenie: 1618

Formy gramatyczne

liczba pojedyncza

M.		deszcz
B.	uż. nżyw.	deszcz
N.		dżdżem
Ms.		deszczu

Znaczenia

»opad atmosferyczny«

Powiedali kommisarze że się tu ta Zięmia Ludzkiey krwie tak nasyciła iak wody po wielkim deszczu. PasPam 72v.
Deszcz wielki leie y woda Rynsztokami iako rzeki płynie. PasPam 262v.
W Stąpiłem do Austeriey chcąc przeczekać ow deszcz. PasPam 262v.
Deszcz [...]. T III 219.
Byłá po niey susza ták wielka/ iż się żadnym dżdżem przez cáłe trzy látá nigdy źiemiá nie zmoczyłá/ iáko dwá wielcy y poważnie pisárze/ Wielebny Bedá y Anástázyus Bibliotekarz świádczą. BemKom 11.

Przenośnie

A insza teraz kiedy to Granaty y Bonty [!] kartace wypuszczą kiedy ... iako Cebry kule wylecą kiedy uczynią deszcz ognisty.PasPam 258v

Związki nieprzyporządkowane do znaczeń

Ustabilizowane połączenia wyrazowe

walny deszcz (sz. zm.):

Zyzność źiemie odłogiem znaczna świátu wszemu Leży/ zbożá niszczeią wpierszey trawie. kczemu To zbytni skwar/ to ie dzdże wálne porażaią: Wiátry/ to gwiazdy suszą/ rozśiáne zbieráią Ptacy chćiwi naśienia: z kąkolem przeklęty Oset/ śiew pszenny tłumi y chwast nieprzeięty. OvŻebrMet 120.
Dach nad kaplicą dużo porujnowany takiejże potrzebuje reparacji, bo wcale zły, wiele dachówki pospadało, a z drugiej strony nad pokojem królewskim i izbą stołową dach nieruszony zły i wszędzie zacieka, kiedy walny deszcz idzie. InwChełm 9.
Pogodne Niebo wezmie Ornat biały, Załobne zdiąwszy deszczow pluwiały, Widząc kolor Paschalny, Powie: vale deszcz walny. Prosić więc z płaczem o pogodę trzeba, Na płacz przestaną płakać dżdżyste Nieba, Przed Panieńskim Jey tronem Upadaymy z pokłonem. RudnGłos 38.
27. Stanęła szczęśliwie żona moja, dając racją opóźnienia swego: nocny grzmot z walnym dyszczem i piorunami, z którego i my tu nie byli kontenci. RadziwHDiar 77.

Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

Wielka tárápátá/ dziuráwa w deżdż chátá. RysProv XVII, 7.

Deszcz/ Pluuia [...] Imber [...] Ruit caelum imbribus [...] Deszcz iák cébrem lał [...]. Kn 120.

Kiedy człowiek łąki kosi/ ládá bábá deżdż vprosi. RysProv D4.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

DESZCZ