Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

EGZEMPLUM
rzecz
n
, EGZEMPEL
rzecz
m

W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Warianty fonetyczne: EGZEMPLUM, EKSEMPLUM, EGZEMPEL, EKSEMPEL
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1607
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M. m   egzempel
D. n   egzemplum
B. n   egzemplum
liczba mnoga
M. n   egzempla
Znaczenia
»przykład«
  • Więc ani imo zwyczaj ojczysty; bo jako tego w prawie nie mamy, aby kuratelę pan dawać nie mógł, tak i exemplum nieboszczyka Stefana mamy, który to uczynił, nie dokładając senatu, Hanspachowi. RespCenzCz III 329.
  • Uchwałą sejmową czas determinowany zapłacie naszy jeszcze na św. Jan minął; atoli i do tego czasu cierpliwie czekamy, nie bez wielkiego uszczerbku żołdu swego, z grosza prawie żyjąc, nie chcąc brać exemplum z inszych i nie targając się, od czegośmy są dalecy, na wolności braciej swy, i my sami w nich się urodziwszy, one same smakując. AktaPozn I/1 429.
  • Dla Práktyki Exempel. GorAryt 127.
  • Gdy się tylko zarobku ábo vtráty ná iedney mierze/ wadze/ y summie pewney ábo ná towárze przez Regulę szuka/ to potrzebá pámiętáć/ ieżeli kupisz towáru/ á ná nim zárobić ábo vtráćić masz/ to ieżeli zarobek áddowáć do summy będźiesz/ ieżeli vtrátá ábo tániey/ to subtráhowáć/ czego miey tákie exemplum. GorAryt 142.
  • Exemplá kiedy się kto o kupno pyta. GorAryt 145.
  • Drugie sławne antiquitùs Miasto było w tym Walencyi Krolestwie SAGUNTUS, wierności exemplum, kiedy Rzymianom Wiary y przymierza dochowuiąc, Annibalowi nie tylko się nie poddało, ale Fortunę swoię y samych siebie tameczni Obywátele ná ogień rzucili teste Livio. ChmielAteny II 22.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Autorzy: DA
Data ostatniej modyfikacji: 08.09.2026