Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

FABRYKOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII [XIX]), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  fabrykować
czas teraźniejszy
lm 3. os.   fabrykują
  fabrykują
czas przeszły
lp m 3. os.   fabrykował
lm mos 3. os.   fabrykowali
nmos 3. os.   fabrykowały
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Quae est istaquae progreditur sicut Auror a consurgens, coż to ták zá odważna Pánná, że idzie iáko Iutrzenká obiegáiąc niebá Táć to iest Aniołowie Pánscy Iutrzenká, ktorą sáme Boskie nie vlepiły, nie odrysowáły, ále fábrykowáły ręce. WojszDom 31.
  • Ták kiedy łágodnymi niewskorali dáry, Poczęli fortel z inney fábrykować miary, Dostáli na Torturach owey Confessaty Extraktu, od iákiegoś właśnie szarapáty. Ktory pofałszowali? Ale tą kortyną. Niezasłonią Excessu. ŻuchOgłos C4v.
  • [...] Komendat Olenderski Fortece Kluzy dał się słyszeć że intendebat strzeláć ad propugnaculum ktore Hiszpáni fábrykowáli blisko támtey Fortece [...]. WiadCudz 1702 14 I 2 nlb.
  • Tym sposobem Regnum in se divisum desolatur, tym nie tylko Oyczyznie viri rixae et discordiae, ále y własnemuż vae fábrykują szczęśćiu. BystrzPol N5v-N6.
  • ANGOURI zwáne u dáwnych Ancyra Miásto czyli Cangari nád Sangardem przed tym było Metropolitáńskie, teraz ná Sandziák erygowáne, hándluie naywięcey Kámlotámi, ktorych tám wiele fabrykuią [...]. ŁubŚwiat 560.
  • [...] w tym Miescie [Surata] są Rzemieslnicy ktorzy te kámienie bryllántuią dziwnym kunsztem, przytym obfituie [...] w wszystkie skárby ná wschodzie się znáyduiące, złoto y srebro tu fabrykuią [...]. ŁubŚwiat 591.
  • Iedni [astrolodzy] ták, drudzy wspak domy Niebieskie fabrykuią. BystrzInfZup 9 nlb.
  • Náwet y sam naydoskonálszy w dźiłách swoich Architekt, cokolwiek osobliwszego fábrykował kiedy, w troistey dyspozycyi Boskiey plánty piękną pokazał perfekcyą. GruszCel 10.
  • [...] te tu dwie WMPanu, daię przestrogi: pierwsza żeby bleywas niebył fabrykowany, gdyż go zwykli fabrykować kreydą, co łatwo z ciężaru poznać można. Druga żeby go dopiro, kiedy iuż materyały są odważone i zaniesione w koryto, dopiero go utłuc w sito násypać i po całey rozsiewać materyi rowno, i mieszać [...]. TorzRoz 260.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

FABRYKOWANY

im. przym. bier.
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
lp M. m   fabrykowany
n   fabrykowane ?
D. m   fabrykowanego
lm M. nmos   fabrykowane
D.   fabrykowanych
Ms.   fabrykowanych
Najwcześniejsze poświadczenie:
1666
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Wiedzieć będzie, y wiedziáłáby byłá z tégo ná mię fábrikowánego Sądu, gdyby było Inquisitiey w ták wielu punctách, ták wielkich consequenciy, wedle prawá y spráwiedliwości należącey pozwolono. LubJMan 68-69.
  • [...] 2o aby mandat calumniose jmp. wojewodzie wileńskiemu dany, przez jm. ks. wileńskiego fabrykowany, a przez jmp. Kryszpina tanquam complicem bez wiadomości ichmpp. pieczętarzów W.Ks.L. na biance prokurowany, tamquam laesivum honorowi całego domu ichmpp. Sapiehów od j.k.m. był kasowany [...]. SarPam 168.
  • [...] securitas et indemnitas od wszelkich ciężarów nad prawo tychże miast asekurowana być mogła, tudzież żeby per constitutionem caveatur, aby żadna wełna za granicę nie wychodziła, choćby też certo constituto praetio, żeby ani droższa, ani tańsza nie była, secundum distinctionem gatunku, dwojakiej i jednej strzyży, i żeby z polskiej wełny w Polszcze fabrykowane były sukna i inne manufaktury, przez co by się rzemieślnicy schodzili i miasta napełniali. AktaPoznZwierz I 1720, 905.
  • [...] tudzież żeby per constitutionem caveatur, aby żadna wełna za granicę nie wychodziła, choćby też certo constituto pretio, żeby ani droższa, ani tańsza nie była secundum distinctionem gatunku dwojakiego i jednej strzyży i żeby z polskiej wełny w Polscze fabrykowane były sukna i inne manufaktury, przez co by się rzemieślnicy schodzili i miasta napełniali. InsOtwRzecz 265.
  • Kramarze/ ktorzy na Potrzebę ziemską Sukna y Materye wykrawywać y przedawać chcą/ w tym Czaśie postanowionym od tąd aż do pierwszego dnia Mieśiąca January 1733. Roku/ potrzebnym Dostatkiem swojoźiemskich wełnianych Towarow za wczasu śię opatrzyć/ ktore to swojoziemskie Towary przy tamecznym Weyściu okrom temu już znaydującego śię Stempla z tego Mnieysca/ gdzie te same było Fabrykowane/ jeszcze drugim Stemplem/ na ktorym te słowo Einlandisch (to iest swoioziemskie) śię znayduje [...]. FrydWilhISuk 6 nlb.
  • Podobnym sposobem, naprzykład: niedozwalaią transportu Exemplarzow Xięgi iakiey roskupnieyszey za granicą drukowaney, ale ią w kraiu własnym przedrukuią, nawet Mszały, Brewiarze, sztychowane kupersztychy, Geograficzne Mappy, Konkluzye, á nawet karty do grania muszą bydź w własnym kraiu fabrykowane, aby pieniądze za granicę bez potrżeby niewychodziły, ale lud własny kraiu, cyrkulacyą swoią bogaciły, y Rzemieślnicy odbytem własnym do roboty aby zachęceni byli. GarczAnat 118.
  • Z tego tedy i mazania, i zapisywania ręką Połchowskiego czynionego widocznie jego niepodściwość pokazuje się, jednakże to samej prawdzie szkodzić nie może, bo gdzież fabrykowane pisania mogą mieć walor i akceptacją. MatDiar 810.
  • Nazajutrz po obiedzie upraszali N. Pana o konfirmacyą dawnego Prezydenta J. W. Zamoyskiego Kanclerza Wielkiego Koronnego, i oraz prezentowali początkowe teyże Fabryki dzieła, to iest, kilka postawow sukna w różnych gatunkach i kolorach w Węgrowie fabrykowanych. GazWil 1767 21 3 nlb.
  • Ze Krochmal y Puder w Domu Pana Kocha za Halicką Bramą pod Nrem 8. przy Fossie fabrykowany, bynaymniey nie iest od innego podleyszy. są iuż zapewne znaiący się na tym przeświadczeni. LwowPismoUwiad 1 4.
  • [...] te tu dwie WMPanu, daię przestrogi: pierwsza żeby bleywas niebył fabrykowany, gdyż go zwykli fabrykować kreydą, co łatwo z ciężaru poznać można. Druga żeby go dopiro, kiedy iuż materyały są odważone i zaniesione w koryto, dopiero go utłuc w sito násypać i po całey rozsiewać materyi rowno, i mieszać [...]. TorzRoz 260.
  • "Christian VI. wskrzesiciel manufaktur w Danii, żądaiąc aby handel iak nayrościągley w państwie iego kwitnął, ustanowił w stołecznym mieście, zgromadzenie pod tytułem magazynu generalnego, nadaiąc mu zlecenie wzierania w postępki kupcow; użyczania im pomocy; ułatwienia śrzodkow do wyprzedania towarow w kraiu fabrykowanych [...]. MaleszZwiąz 119.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 16.06.2026

FABRYKUJĄCY

im. przym. czyn.
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
lp M. m   fabrykuiący
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • FABRICATEUR [..] SZTUKMAYSTER, sztuki w sobie máiący, sztuczny Fabrykuiący. Ten co knuie co potaiemnie, y wyrabia fabrykuie. DanKolaDyk II, 1.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 16.06.2026
Autorzy: WM
Data ostatniej modyfikacji: 16.06.2026