ESJP XVII i XVIII wieku

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, L, SWil, SW, SJP

Formy gramatyczne

liczba pojedyncza

	M.				fakundia
	D.				fakundii
	B.				fakundią
	N.				fakundią
	Ms.				fakundii

liczba mnoga

fakundie

Etymologia

łac. facundia

Znaczenia

»umiejętność pięknego, zrozumiałego wysławiania się, dar wymowy, elokwencja«

Szlachta na trybunalech to sapijencyą, A w Sczerzyczu na rokach, w Ećchowie furyą. W Warszawie mazowieckim pacierzem ją zowią, A w Bochni kalibłoto; mędrszy rzymską mową Fakundyą jakoby udatniej przezwali, Iż prędko w oracyą każdego obali. WodGorzBad 17.
MAią swoy ięzyk/ mogą się zdobyć ná fakundyą i nieme z-nátury upominki M. M. Pánno ktorą choćby o nich milczano/ sáme się zwykły rekomendowáć. PisMów II 241.
WYmowne przy pierwszym swoim ná świát ogłoszeniu przedwieczne Słowo lubo oschłe w podobną wymowę ięzyki ludzkie wstydźi/ oraz iednák i ná nową dźiećinnym rozrzewnieniem záchęca fakundią [...]. PisMów II 350.
Die 20 eiusdem Jmp. marszałek w. kor. godną fakundią krótkimi słowy swoje votum udał, akomodując się in punctis we wszystkim przed sobą ichm. mówiącym; ad punctum opieki uznał pro supremo tutore j.k.m. i zaraz domum Radzivilianam. SarPam 219.
A ieżeli od Májestatow do Senatorskiey Izby iść mi będźie pozwolono, więm że nieszczęśliwego w tych terminách ná pierwszym wstępie znaydę Cyceroná, bo y tego, ktory fakundyą brał wszystkich zá sercá, y iáko wielki Polityk iednym obrotem ięzyká, ták iáko chćiał Krolestwá do śiebie obrácał [...]. RobWAPróba E2.
CHwal Páná iák możesz. Niechaymi podchlebná świátowych exágierátorow wybáczy fákundya; żeby się tákowe przy dźiśieyszym ákćie weryfikować mogło przysłowie Z. A. JezierSDef B.
[...] Antoni CETNER Stárostá Korytnicki iáko Fundator klásztoru Gory Rożáńcá S. y dźiedziczny Pan ná Podkámieniu, z wielką ták Pánow inszych, iáko y dworu swego ásystencyą, wźiąwszy z sobą korony konferowáne, wyiechał ná przeciwko I. W. KORONATOROWI, ktorego Polskiey swády przywitáwszy fákundyą onemu korony ná bogátey tácy oddał [...]. RelKor A4-A4v.
A iáko Arka Páńská wielkie Domowi Obededom przyniosłá błogosłáwieństwo, ták Arka łáski MARYA iuż nie Mánnę, ále Chleb żywy máiącá, niepoięte świátu zostáwiłá błogosłáwieństwá, od Niey miał zwyćięstwo Heráklius y Narsetes, od Niey miał zywot wiecżny Teophilus Germánus, od Niey miał Krolestwo Leo y Stefan, od Niey miodopłynną fakundyą Bernard [...]. KiełSPosił Av-A2.
[...] Kanclerz Donhoff od Krolá wokowány, ták mądrże y ślicznym stylem, ex tempore mu odpowiedział, iákby długim czásem y pracą, mowa iego limowána byłá. Przeciwko Łyszczyńskiemu Atheuszowi ná seymie, z tąż fakundyą, práwowierną zelozyą attemperowáną mowił, á potym wymogł ná nim, że się błędow swych wyrzekł. NiesKor II 68.
Precz tedy ustąpić muszą owych słáwnych Demostenesow y Cyceronow fákundye, wyborne oratorow wymowy, doskonałe w kompoźycyi nayprzednieyszych geniuszow inwencye; peroruie dniá dźiśieyszego Słowo przedwieczne [...]. SzembekKRóże 133.
Tákże y mnie, ktoremu oddawánie tak Wielkiego Kleynotu od tych Ichmośćiow ktorzy mi rozkazać mogą iest poruczone, słusznie lękaćby się potrzebá, ábym ták wielkiey y siłom moim nie rowney funkcyi podołáć mogł przy tym Akćie, ktory iáko nil mediocre, ále summa omnia má w sobie, ták też rowney oddaiącego fakundyi potrzebowáł [...]. DanOstSwada II, 17.
Jako będąc cor et os regis, spiritus et anima regni, nieskomparowaną mądrością i fakundią przewyższasz mniemaną divinitatem Platona, jako w ustach twoich nec graeca vetustas, nec se meminit romana maiestas melius locutam, za jedyną głosu swego wiekopomna sława weźmie materią. MatDiar 141.
Książę hetman cokolwiek się zrekoligował, a ja z kolegą moim Kropińskim, który przy fakundii i przytomność zawsze miał dobrą, jużeśmy się nagotowali na księcia krajczego, mając mówić na- zajutrz. MatDiar 279.

Użycia metajęzykowe

- Errata [...] fol: 578. funkcyą czytay fakundyą [...]. NiesKor II 760-761

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

FAKUNDIA