Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

FOŁDROWAĆ I

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, L (XVI-XVIII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
T, SJP

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  fołdrować
czas teraźniejszy
lp 1. os.   fołdruję
czas przeszły
lp m 3. os.   fołdrował
lm mos 3. os.   fołdrowali
imiesłów współczesny
  fołdrując
Znaczenia
1. »oskarżać kogoś, występować przeciwko komuś w sądzie, domagać się kary dla kogoś«
Składnia: na kogo co

  • "Nie tuszę, najaśniejszy a miłościwy królu, iżbyś W. K. M. pan sprawiedliwości przychylny, dziwować się temu miał, iż ja nie będąc biegłym w prawie, a nietylko nie fołdrując nigdy na nikogo, ale ani u sądu słowa należnego ku prawu mówiąc, w tym żalu, który potkał księżnę jejmość ostrogską, przy niej stoję i na księdza Dymitra Sienguszka skargę kładę [...]. GórnDzieje 179.
  • Już tu taką rzeczą każdemu, kto się jedno nie będzie lenił aktorem być, prawem was kłusać, na gardła fołdrować, z majętności was wyzuwać pozwolono. UważKonstCz III 305.
  • [...] á nászym stárodawnym [klasztorom] ktorych przodkowie nászy świętey pámięći nábudowáli [...] niech dáie [Luter] pokoy/ niech w tym przodkom swoim wiáry dochowa/ zostáwuiąc fundácye y pámiątki ich w cále: niech się nákoniec obawia/ żeby ćiż przodkowie iego nie fołdrowáli nań przed sędzią onym spráwiedliwym/ ktory świát wszytek sądzić będzie/ pewnie á nieomylnie tám dekret po sobie odzierżą. SawDial 17 nlb.
  • Fołdrowánie/ fołdruię. vide Instyguię. Kn 178 [177].
  • Instyguię/ fołdruię ná kogo. Accuso aliquem caedis [...] Litem mihi capitis aestimandam postulo [...] Inquiro in aliquem [...]. Kn 253.
2. »wszczynać proces, dochodzić czegoś na drodze prawnej, prawować się«
Składnia: o co

  • Gdzieby kto zasliachcicasie udawał, niebędąc nim, abeł zabit, takowe[g]o glowa, gdy się to zscrutinium pokaze, płaconabÿc nie ma, co się rozumiec ma gdÿbÿ o głowę iego iako o sliachecką, powołanie beło uczynione, Aktoby otaką głowę foldrował, takowÿ ma zapłacic wine [...]. TrepNekLib 13v.
Użycia metajęzykowe
  • - WojnaInst 148-149
  • - Fołdrownik, instygator, ztąd, Foldruię, fołdrowanie [...]. DudzZbiór 38
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Autorzy: WM
Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2026

FOŁDROWAĆ II

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Formy gramatyczne
Znaczenia
»pomagać komu, bronić, popierać«
Składnia: kogo

  • A tego strzedz máią Stárostowie, y Celnicy, y miástá skłádowé, áby żadnému kupcowi wszech Koronnych państw, áni zá listy nászémi, (to tám Leszkowé listy nieważné) nie wolno było zá gránice po towáry przeieżdżáć pod vtráceniem wszytkiégo, etć. A ktoby go fołdrowáć, bronić chćiał, tákowy máiętnośćią swą to nágrodźić skárbowi nászému powinien będżie, ile towáry wywieźioné stáły. CikSSpraw 23.
  • A gdźieby też PP. Starostowie y Dźierżawcy, nasławszy takowych przeiazdow z towarami, nie bronili, abo Kupce fołdrowali, towary ich przeprowádzali, winy [...] opisane, o przeprowadzaniu y fołdrowaniu Kupcow z towarami [...] naznaczamy. VolLeg III 34-35.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

*FOŁDROWANY

im. przym. bier.
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
lp M. n   fołdrowane
Najwcześniejsze poświadczenie:
1615-1743
Znaczenia
 gór.  »poddany wydobywaniu«
  • rozebraniu łojów nad górą od starejszych tego bractwa ma każdy tego miejsca pilnie patrzeć, iżby na nim robił jako się godzi do tygodnia, i opatrzywszy tę robotę, którą w gospodzie przyjął, do swego miejsca na dół ma iść, aby przez starejsze każdy na swym był znaleziony, oglądawszy miejsce, jeśliby było nie fołdrowane, urzędowi żupnemu mają dać znać, aby kopacz nie palił darmo łoju królewskiego, ani też szkody i omieszkania sobie nie czynił. InsGór I, 20.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2026
Autorzy: WM
Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2026