Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*FOMENTACJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII-XVIII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, SJP

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
Ms.   fomentacji
liczba mnoga
M.   fomentacje
B.   fomentacje
Etymologia
łac. fomentatio
Znaczenia
1. »okład, kompres, opatrunek«
  • A ieżeliby się kiszki wpráwić nie dáły, ná ten czas trzebá czynic fomentácye z źioł odmiekczáiących, dopiero ie wpráwić łátwo może. PromMed 147.
  • Ná spadáiący humor Káthárowy ostry, gorący, do rożnych częśći ćiáłá, służą fomentácye, smárowánia, frykácye, báńki suche, álbo z piiawkámi: pryscze, plastry, etc. CompMed 50.
  • Ieżeliby dla pewnych przyczyn krew pusczona bydź niemogłá, miásto niey stáwić bánki z piiawkámi ná rękách, y nogách, przytym czynić Fomentácye, álbo przykłádáć ná bok Máterace z żioł [...]. CompMed 159.
  • Pomocne tez są kurzenia Mástixem, Kołofonią, Kádźidłem, Rożą Gumi bdell. ieszcze lepiey wraz wszystko zmieszawszy, także Fomentácye wárząc korzenie Zywokostu, Dębowe liście, Krwáwnik, Bukwicę, Száłwią, etc. CompMed 244.
  • Ieżeliby pochoźiło źápalenia wnętrznego kiszki, ná to trzebá dáwáć Enemy odmiękczáiące, y chłodzące, potym należą Fomentácye. CompMed 244.
  • Do powierzchnego przykładánia nalezą rożne plastry odmiękcżáiące, Fomentácye, Linimentá, Ungventá, Semicupia, etc. CompMed 291.
  • Te zaś fomentacye rozmiękczaiące uspakaiaią tákowe przypadki rozwalniaiąc te części y otwieraiąc pory. GutzTraktat 55.
2. »pobudzanie, podburzanie, podżeganie; intryga«
  • Ten Lantgraff, gdy znácznością domowych dostátkow z innemi znácznemi emulował Pány y Xiążęty, iáko to skłonny do wszelkich máxym iest przymiot nátury przy fomentacyi przyiaznego towárzystwa, tym w ćięższe im szkodliwsze przećiw samemu Cesarzowi Konrádowi począł się wdáwać práktyki [...]. NaramOpat 28.
  • Przecież Zabiełłowa, łowczyna lit., siostra żony mojej, i druga siostra Prozorowa, teraźniejsza starościna kowieńska, mocno żonę moją w danej mi deklaracji utrzymywały, tak dalece, że na wszystkie fomentacje stateczną swoją rezolucją pokazała. MatDiar 602.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Odsyłacze
Patrz: *FOMENT, *FOMENTOWANIE.
Autorzy: WM
Data ostatniej modyfikacji: 23.06.2026