Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KARESOWAĆ

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Warianty fonetyczne: KARESOWAĆ, KARESSOWAĆ, *KAREZZOWAĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1641-1653
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  karesować ǁ   karessować
czas teraźniejszy
lp 3. os.   karesuje ǁ   karessuje ǁ   karezzuje
lm 3. os.   karesują ǁ   karessują
czas przeszły
lp m 3. os.   karesował ǁ   karessował
ż 3. os.   karesowała ǁ   karessowała
lm mos 3. os.   karessowali
imiesłów współczesny
  karesując
nieosobowy czas przeszły
  karesowano
Znaczenia
»okazywać przychylność, nadskakiwać komuś, być przymilnym dla kogoś«
  • Zonę moię Krolowa kocha y nad wszystkie insze damy znacznie carezzuie y szanuie y respectuie. OpalKListy 388.
  • A ja to przypominam: jeśli kiedykolwiek pokazałaś mi dobrą twarz albożeś mię karesowała, albożeś się ze mną w łóżku rano bawić chciała, nie chcąc mię od siebie puścić [...]. SobJListy 361.
  • [...] bom się przyuczył do tego, że gdzie mnie kochano, tam mnie bardzo karesowano [...]. SobJListy 422.
  • [...] za który znak miłości ja uniżenie dziękuję, a o to tylko serca mego jedynego proszę, aby mię tak kochać i karesować przytomnego, jako teraz odległego [...]. SobJListy 552.
  • Aryámen nic nie otrzymał więcey dla Xerxesa, y pożegnáwszy Palmis, gotował się w drogę z Eqwipázem ták wspániałym iáko samego Daryusza. Krolowá káressowałá go niezmiernie przy pożegnániu. A Krol záś upewnił, że miał go prętko obáczyć [...]. ScudZawiszHist F.
  • Niech szyię białą y pierś chustką niezásłania, Niech się Krolowi zrána, ná noc nisko kłania, Niech go głászcze pod brodę, niech go karesuie, Niech mu ieść, pić podaie, záwsze usługuie. DrużZbiór 136.
  • Chceszli aby miasta Całego (do synka wąs co mu iuż porasta Mowi Ociec) Panowie, niskoć się kłaniali Brataiąc się ściskali y karessowali? Weź dobrą przed się drogę Ksiąszki do kaduka Porzuć, Arytmetyka, to mi to nauka. ZałJAPróba 26.
  • Kto tylko Dom nawiedzi, tego żonka chętnie Twa przyimie, karessuie mile, oboiętnie, Jednemu się uśmiechnie, a drugiemu mrugnie, Owemu rękę ściśnie, temu kolan ugnie [...]. ZałJAPróba 46.
  • Szlachtę zaś i pomniejszej kondycji nieprzyjaciół swoich bardzo karesował, niespodziewane im łaski świadczył i robił ich sobie przyjaciołami. MatDiar 60.
  • Książę albowiem kanclerz, sądząc w Brześciu zaraz po Nowym Roku asesorią, wszystkich Brześcianów, tak urzędników, jako i dystyngwowańszą szlachtę, mocno ujmował i karesując częstował. MatDiar 626.
  • To mieysce, ktore ledwie muchy frekwentuią, bo nie ma czym oczu galantoma karessować, ani kontentować, ma być naypryncypalnieyszą pleyzerow promenadą. BielawNatręci 102.
  • Jest y tych wielu, ktorzy do każdego się śmieią, karessuią, chwalą, całuią, y ledwie nie uduszą sciskaiąc, ktorzy są przyiaciołami, y patronami wszystkich ludzi. CasaZdziebGalateusz 157.
  • MARNOT:Ale ty móy bracie stoisz iak słup: słowa do Agaty nie przemówisz, Wszakem ci mowił żebyś się z nią karessował, i za serce uiął. BohFMałż 36.
Przenośnie
  • Excessanta swego do słupa pod niebem przywiązawszy polanami, blisko leżącemi wszyscy Bracia Kozacy przychodzący po głowie ramionach bokach kilka razy uderzaią y gorzałki daią mu się napić (wielka kompassya) tak go poty wszyfcy karesuią, poki aż od tych karesow ostatniego nie wypuści ducha.ChmielAteny IV 753 <357>
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

KARESUJĄCY

im. przym. czyn.
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON

Formy gramatyczne
lp M. m   karesujacy
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
»nadskakujący komuś, przymilny«
  • Na te słowa, przyszedł mi na myśl ow Pasibrzuch w Mieśćie Pennaflor że mną się karesuiący y mniemałem, że y owa Dama coś podobnego była. LesageAwant 136.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 11.05.2026

KARESSOWANY

im. przym. bier.
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON

Formy gramatyczne
lp M. m   karessowany
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
»otoczony przychylnością«
  • Zaden niebył tak karessowany od Dagoberta I. Krola Francuskiego, iako S. Amand Biskup Mastrycki y Opat S. Rykarego, ktorzy ustawnie go pobudzali do cnoty, ganiąc to wszytko, cokolwiek czynił przeciw słusznośći. MarcenZagórRef I 19.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 11.05.2026
Autorzy: DA
Data ostatniej modyfikacji: 11.05.2026