Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ODUCZAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  oduczać
czas teraźniejszy
lp 1. os.   oduczam
3. os.   oducza
lm 3. os.   oduczają
czas przeszły
lp m 3. os.   oduczał
imiesłów współczesny
  oduczając
Znaczenia
»odzwyczajać kogoś od czegoś, sprawiać, by ktoś wyzbył się jakiegoś nawyku lub przyzwyczajenia«
Składnia: czego ∥ bezok. ∥ zd.; kogo, czego

  • Bo iesli szkápá łep pod niebiosá wzdźiera/ wárcabnicę z łyśiny czyniąc/ tego zákrzywionemi Czánkámi oduczáć tey wády á nie prostemi przychodźi/ tákże opák tego co łep ponurza oduczáć potrzebá/ co nayprostszemi ábo y nieco w przod podánemi ktore ku górze dźwigáią. DorHip II Av.
  • [Seneka] Oduczał hárdych o sobie myśli: wiele tákich miedzy młodymi/ ktorzy o sobie wiele rozumieią; psuie ich tá praesumpcya/ y wszytko gubi/ co zebráli vczonego sprzętu. BirkOboz 78.
  • Odkładam kogo czégo/ Oduczam/ Odzwyczáiam kogo czégo. Desuefacio aliquem aliqua re. Kn 598.
  • Oduczam kogo czégo/ v. Odkładam kogo. Kn 609.
  • Oduczáć/ Dedocere, Entlehren/ oder anders lehren/ abgewohnen. DasHünDict Iii.
  • oduczam kogo/ v. odkłádam kogo [...]. SzyrDict 254.
  • Tego głupstwá nas Pan IEzus oduczał. DrużbDroga 148.
  • Przez ktore day mi znáć i pełnić wolą káżdą twoię/ i wszędźie beśpiecznie pokłádáć się ná niezdrádliwey Oycowskiey opátrznośći twoiey: krzywdy i sprzećiwiánia ludzkie niech mię ćwiczą/ nie draznią/ i niech mię popędliwośći i zápálczywośći oduczáią/ á ćichośći i łáskáwośći serdeczney náuczáią. DrużbDroga 306.
  • Miáłá by bydź zgołá/ We Gdańsku tá szkołá. Co Márnotráctwá y tey rozrutnośći/ Mądrze oducza szaloney Młodośći. KochProżnLir 215.
  • Czemuż nie oduczają, nie karzą, nie gromią, Gdy obrazom kolano katolicy łomią? PotFrasz3Kuk II 519.
  • Chłopi tego nie pojmą, więc miasto dysputy Lepiej by oduczać kraść, kazać do pokuty. PotMorKuk III 95.
  • Abgewehnen einem das Böse/ oducżáć kogo Złego [...]. ErnHand 10.
  • Y Owe Mátki mogą się názwáć záboyczynámi dźiatek swoich, co ie kładąc podle siebie nieostrożnie, záduszáią, przytłáczáią: lubo to niechcąc czynią, iednák w ták bliskim niebespieczeństwie ie pokłádáiąc, iákoby też y záduśiły chcąc. Mowią że płáczą, bo się snáć náłożyły; lepiey noc iednę y drugą oduczaiąc przepłáczą, niżeli płákáć nád zádłábionemi[!] etc. PopławStół 428.
  • Toć mizerne przywiązanie do ziemi oducza nas nie znacznie, abyśmy niepodnosili oczu do nieba, abyśmy niemyślili o tamtey Oyczyznie, gdzie się powinne skłaniać wszelkie pragnienia y nadzieie prawdziwych wiernych. RapZałAChPokaz C4v.
  • Krolestwo Pegu iest bárdzo obszyrne y bogáte, ma dostátek słoniow, ktorych tám dźikośći oduczáią głodem. DrewsBrzozDystr 259.
  • Oduczam kogo, czego, F. oduczę. abgewöhnen. dès-acoûtumer, dès-aprende, dès-enfeigner, dès-habituer. T III 1189.
  • Ponieważ naypierwszym celem historyi są sprawy ludzkie: więc ona uczyć powinna przykładami cnoty, y roztropności, tudzież oduczać występkow, y nieroztropności: [...]. NarbuttLogika 119.
  • Rożnych skłonnosci do złego za młodu oduczać potrzeba. PawluśUwagi 12.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Odsyłacze
Patrz: *ODKŁADAĆ, *NAUCZAĆ, POUCZAĆ, PRZYUCZAĆ, *WYUCZAĆ, *ZUCZAĆ.
Autorzy: AW
Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2026