ESJP XVII i XVIII wieku

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne

lp	M.	m	przytwardszy
		ż	przytwardsza
		n	przytwardsze
	D.	m	przytwardszego
		ż	przytwardszej
	N.	ż	przytwardszą
		n	przytwardszem
lm	M.	mos	przytwardszy
		nmos	przytwardsze
	D.		przytwardszych
	B.	nmos	przytwardsze

Znaczenia

1. »trochę twardy«

Ale gdy się iuż poźrzebią/ z pierwotku ze dwá mieśiące tychże z máćiorkámi pástwisk niech záżywáią źrzebiętá/ ále potym czáśie potrzebá świerzopy z młodym płodem odpędzáć ná mieyscá págorkowáte/ przytwárdsze/ y przednie suche. DorHip I Diijv.
Pierwsze [łoczydło] korzeniá długiego/ miąższego/ skory czarney/ przytwárdszey/ á miąższey/ we wnątrz białey/ nie zbytnie odnożysty/ áni żyłowáty/ ále tylko trzy álbo cztyry odnoszki ma/ mierney miąszośći/ kosmáty/ soku białego pełny/ iáko mleko. SyrZiel 182.
Czásow dźiśieyszych/ że ogrodnego [pasternaku] iest obfitość/ o polny niedbáią/ gdyż też korzenia iest przytwárdszego/ wszakoż długo z mięsem wárzony/ bywa przyiemnym pokármem y lekárskim/ zwłaszczá polewká. SyrZiel 1056.
Niech przeto będą potráwy z pokármow przytwárdszych/ iáko z miąs pieczystych/ z migdáłow przypiekánych/ rożynkow/ y z chlebá z suchárow/ á po iedzeniu niech iada pigwy z cukrem y korzeniem przypráwne. CiachPrzyp E4.
O rzeczách ktore szkodzą oczom. Láźnia y wino mocne/ wiatr/ pierz/ y gorczycá/ Czosnek/ Cybulá/ Boby/ Luczek/ Szocewicá. Dym/ płácz/ ogien y częsta spráwá zbiałągłową. Praca/ y czym przytwárdszem zágrzmienie nád głową. OlszSzkoła D3.
Do tego drewniana posadzka mniey kosztowna, y dość być może ozdobna, gdy nie z prostych tarcic się dáie. Ale stolarską robotą w kwadraciki, tryanguły, gwiazdy, álbo inszą figurę rznięte y fugowane drzewo przytwardsze, pawiment składa. BystrzInfArch E2.
ALBERGE [...] Persium chwacinum [...] BRZOSKWINIA wczesna przytwardsza. DanKolaDyk I, 76.
Więc znowu gębę dzwonkowi zatyka aby na niego nie wywoływał prawdy; zatyka to słomą, to sianem, to przytwardszą materyą inną. ZehenLaskSum 11.
Przytwardszy. etwas zu hart. un peu dur. T III 1791.
Nie każde atoli opoźnienie się stolca, ma być za chorobę zatwardzenia miane, bo bywaią tacy, a zwłaszcza kobiety, ktore aż w kilka dni na stolec chodzić zwykły, a przecież czerstwo i w dobrym zdrowiu znayduią się, do tego, że ludziom starym stolec przytwardszy bywa na zdrowie, także nie szkodzi opoźnienie stolcow tym, ktorzy rzadkiemi rzeczami żyią, ktorzy się łożkiem bawią, i ktorzy niedawno brali na laksowanie. PerzLekarz 175.

2. »taki, który dość trudno poddaje się wpływom innych osób«

[...] tym wszytkim gdy záczął ná kazániu przekłádáć prawdę wiáry ś. nászey/ á fałsz báłwánow/ w krotce/ choć byli stárzy y przytwárdszy/ iednák pobaczywszy potrzebę/ żądáli chrztu ś. z tákim nabożeństwem że to było ku podźiwieniu. WaezList 53.

3. »tu: trochę niegrzeczny, wyrażający zbyt mało szacunku«

Wystrzegay się ile możności takich wyrażenia w pisaniu listow y mowienia sposobow, ktore w łacinskim lub francuskim ięzyku bardzo są dobre, w polskim zaś nieco się przytwardsze zdaią y nowe, osobliwie pisząc do znacznych y godnych osob. CasaZdziebGalateusz 116.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Odsyłacze

Patrz: PRZYTWARDY, PRZYTWARDSZYM.

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

PRZYTWARDSZY

Jak cytować artykuł hasłowy