Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

WYROCZNY

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Warianty fonetyczne: WYROCZNY, WYROCZNI
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (wyroczny; XVII-XVIII), SWil (wyroczny), SW (wyroczny, wyroczni), SJP (wyroczny)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1683
Formy gramatyczne
lp M. m   wyroczni
B. m nżyw   wyroczny
ż   wyroczną
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Wnet siadłszy odal od naw zmiótł strzałę z cięciwy, A wark srebrengo łuku rozległ się straszliwy. Naprzód strzelał cierpliwe muły i psy białe, Wreszcie puścił wyroczną i na Ludzi strzałę. Zkąd co dzień mnogie trupów zapalano stosy, Aprzez dni dziewięć śrzodkiem woysk szły boskie ciosy. HomPrzybIliada A3.
  • Niepoprawne zródło .
  • Niepoprawne zródło .
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • grosz wyroczni:
  • »w dawnym prawie (XVI–XVIII w.) symboliczna moneta składana przed sądem ławniczym przez zbywcę nieruchomości w momencie formalnego zrzeczenia się praw do ziemi, czyli tzw. wyroki«
    • Przed them ze pravem stanął oblicznie Sebestiąn Długosz będącz zdrowy na ciele y na vmysle wyznał dobrowolnie, yze mu sie dosic stało od syna iego Marcina, ktore mu on przedał własną zagrodę swoię [...], z tego syna kwituie y wyrzeka się, ze sie mu dosic według targu stało wiecznemi czaszy nic sie od niego nievpominaiącz y wszelakie stronÿ zastepuie, tylko to wÿmawia, ze gdyby była przedajna, tedy blyssy by ktory brath v niego kupic niz kto inszÿ, czo Marcin słysząc groszem zaswiadczył, y Sebestian ociecz iego groz swoÿ własny wyroczni prawu obłozył. KsKomUl 54.
    • 462. Przedanie zagrody Marcina Peska Vrbanowi Gierlachowi — Przed tem ze prawęm stanął vcciwy Marcin Pesko wyznał dobrowolnie zdrowy na ciele y na vmysle, ize przedał zagrodę swoię własną Vrbanowi Gierlachowi [...] y wyrzeka sie groszem swym własznem wiecznemi czaszy, niczego sie nie vpominaiac ani na dziatki swoie ani na zadnego powinnego nicz niezostawuiącz, wsitko prawo y trzymanie tey zagrody wlewaiąc na tego Vrbana Gierlacha y na iego zonę y dziatki iego, [...] czo słysąc Vrbąn Gierlach wyznanie słusne przedania y wÿroki Marcina Peski dał zapiszac do ksiąg prawnich; a Marcin Pesko swoÿ gros wyroczny własni połozÿł przed prawo; quod solidatum est. Tenze Vrbąn Gierloch za dziedzictwo Błazeiowi Rzecznikowi dał złoty ieden y wyrzekł się zaraz przy prawnich groszem swym własnem; a Vrbąn Gierloch takze tesz groszem swym zaswiadczył prawu. KsKomUl 55.
    • 466. Kupno karczmy od Iakuba kuznierza Walentemu Paznorowi. — Przed tym tho prawym stanął oblicznie lakub kusnierz y z zoną swoią Anną, wyznaly dobrowolnie [...], yze przedaly karczmę ze wsitkiem polem y łąkami, [...] y zaraz wyrokę vczynil Iakub Kusnierz y z zoną swoią Anną wiecznemi czaszy niczego sie nie vpominac, ani potomkowie ich y grosz swoy wyroczni zaraz do prawa połozyli, [...]. KsKomUl 56.
    • 488. Stanął oblicznie przed to prawo Mikołay Surmac dobrowolnie wyznał, isz sie mu dosic stało od brata iego Iurka Surmaca, ktory swoie dziedzictwo albo rolą odkupił v niego, oddał mu pod rozgę zieloną grzywien dwadziescia y czterzy monety y licby Polskiey, ktora lezy z iednej stronę ląn Krauz, a z drugą stronę Michał Miskowic, y litkupem potwierdzieli, co słysąc lurek Surmac wyznanie y wyrokę brata swego Mikołaia dał do xziąg prawnych zapiszac, a Mikołaj gross swoy wyroczni prawu połozył sąm za się y za dziatki swoie; [..]. KsKomUl 59.
  • kościół wyroczny:
    • Podobnychże głupstw dopuścił się y Adryan dla swego pięknego Antynousa. Kazał na utzymanie wieczystey iego pamiątki, wystawić miasto Antynopos, Kościołami y Prorokami, iako mówi S. Hieronim nadarzył; ale Prorocy w Kościołach tylko wyrocznych urząd swóy sprawowali. FontenTrzcińHist 92.
    • Jaskinie tedy zarówno były potrzebne iuż to dla Ofiarników wygody, iuż dla powagi Wyroków, ztąd nie wiele kościołów Wyrocznych na płaszczyźnie założonych zobaczem, y ieżeli które znaydowały się, umiano zaraz skuteczntm niezdatności mieysca zapobiedz lekarstwem. FontenTrzcińHist 102.
    • Zkądże tedy pytam się wynika owa różność zdań w starożytnych postrzeżona Dzieiopisach o sposobie, którego Wyrocznie w dawaniu odpowiedzi używali? tylko ztąd, że nie wiedzieli co się działo wewnątrz owych Kościołów Wyrocznych. FontenTrzcińHist 103.
Odsyłacze