ESJP XVII i XVIII wieku

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Formy gramatyczne

liczba pojedyncza

M.		zapis
D.		zapisu
C.		zapisowi
B.	uż. nżyw.	zapis
		zapis
N.		zapisem
Ms.		zapisie
		zapisu

liczba mnoga

M.	uż. nosob.	zapisy
D.		zapisów
C.		zapisom
B.	uż. nosob.	zapisy
N.		zapisami
		zapisy
Ms.		zapisach
		zapisiech

Znaczenia

1. »zapisanie, wynik czynności pisania; zapisanie kogoś na listę, wpis na listę, do rejestru, do ksiąg; oświadczenie woli bez mocy prawnej«

Odrzekł sie Chrystusá swego/ á mnie zá Páná przyiął/ oto zapis tego mam w ręku. Rzekł Swięty: nie przestániem sie modlić/ áż go oddasz. ZwierPrzykład 226.
Zapis/ zápisánie/ zápisowánie czégo w. kśięgi publiczne. Tabulae, Cicer. Dicere pro tabulis, contra tabulas etc. i. documenta literaria. Bud. Legitimis pacta iun- ctaq[ue] tabellis, i. dotalibus. Iuuenal. propr. przéz zapisy wiáná. Cautio, Cicer. Senec. Vlpian. Perscriptio, Cicer. Philipp. s. Pecuniam publicam falsis perscriptionibus auertit, i. instrumentis pactorum. Budae. ἡ ἀπογραφὴ: αἱ ἀναγραφαὶ δημοσίαι. Vulgò Inscriptio, qua voce Latini paulo aliter vtuntur. v. Napis. Sed et praesenti sensu nihil vetat vsurpari, siquidem legimus apud Tibull. Inscribere nomen in actis, i. in gestis alicuius. τὰ δημοσίοις γράμμασι ἐγγεγραμμένα: τὰ ἔγγραφα: τὰ ἀνάγραπτα. Kn 1384.
Inscriptio Napis. Zapis. Pryskowánie KnŁacPol 399.
Ludźie vczćie się rzeczom nie zapisom vfáć, słowo do vst nalezy, do mieszká zapłátá, naylepszy kontrákt, day á weźmiesz. MłodzKaz I, 28.
165. OMYŁKA BIAŁOGŁOWSKA W ŁACINIE Przyjechawszy do grodu jedna pani wdowa, Pewny zapis tamtemu regentowi poda. Napisawszy, jako rzecz, w księgach, przyzwoita, Po łacinie go regent wdowie owej czyta. Słysząc ta kilka razy w zapisie: post fata, „Minął — rzecze — mięsopust, w post nie trzeba swata. Nie tom kazała pisać, pisz Waszmość inaczej.” Aż jej to z wielką biedą regent wytłumaczy, Że u nas fatum śmiercią. Kwituje z ochoty: „Schowajcie się z tym swatem do inszej w zaloty.” PotFrasz3Kuk II 616.
Zapis. 1) Verschreibung, Handschrift. [...] 1) acte, m. écrit; billet de sa main; sein, souscription, signature, parafe, m. promesse, assurance par écrit. [...] § 1) tym zapisem moim zeznaię. [...] T III 2876.
Na który to Sąd Polubowny i JW. JP. Kasztelan Smoleński zgadzając się, osobliwszym swoim Zapisem przez Plenipotenta swojego JP. Kisłowskiego z W. JX. Siestrzeńcewiczem Kanonikiem Wileń: Plenipotentem Xcia Biskupa Wileń: zawartym, sprawę swoją pod Sąd JO. Xżcia Jmi Kanclerza W. Lit: poddał. UsprawOczer 2 nlb..

2. prawn. »pisemne oświadczenie woli dotyczące konkretnej czynności prawnej (np. sprzedaży, darowizny, ugody, intercyzy); także dokument lub wpis do ksiąg potwierdzający taką czynność«

Aby się wiara nawróciła do Polski, żeby jeden drugiemu wierzył, trzeba ją egzekucyą przywrócić, czyniąc każdemu sprawiedliwość nieodwłoczną, taką, jaką się kto obliguje zapisami, cerografami, membranami, kontrakty, żeby wszystko pismo u każdego sądu ważne było, jakie sobie strony miedzy sobą postanowią. SposPodCz II 395.
Jego Mość Pan Chorąży Coron. przyszłey Jey Mći Paniey Małżonce swey na dobrach wszytkich Uścia i Mikuliniec, y wsi do nich należących, sobie przez J. M. Pana Oyca resignowanych, y na rzeczach ruchomych ad praesens habitis, a Jey Mść Panna Canclerzanka także przyszłemu da Bog J. M. Panu Małżonkowi swemu na Summach pieniężnych na Uściu y Mikulińcach sobie zapisanych, także na dziedzictwach swoich, które za wzwysz mianowane Czterykroć Stotysięcy złotych kupione będą, a in defectu tak prętkiego kupna na Summach tychże posażnych, także na rzeczach ruchomych iuxta stylum Cancellariae cum tuitione et evictione ab utrinque generali nadaley w tydzień po weselu u Act Coronnych autenticznych którychkolwiek. Tamże zaraz przy tych zapisach będzie powinien J. M. Pan Chorąży Coronny, iakosz praesenti Contractu submittuie się J. M. Pannę Canclerzankę przyszłą da Bóg małżonkę swą u tychże Xiąg stawić, która statuta wyrok dostateczny z dóbr Oyczystych y Macierzistych cum assistentia Mariti uczynić tamże powinna będzie. InterZamKoniec 361.
510. Anno et die ut supra. Sub eodem actu. — Stanąwszy przed prawo nasze zupełne Woley Kamborskiey Woyciech Dlugosz zeznał dobrowolnie y nie sprzymuszeniem, ze kupił rolą oyczowską u Gryzla Długosza, brata swego rodzonego, ze wszystkiemi doleglosciami, ktore przynalezą do tey roley, za grziwien 46 w kozdą grziwnę rachuiąc po gr. 48 monety y liczby Polskiey, jednak waruiąc sobie Mathus Długosz w tym zapiszu teraznieyszym v bratha swego rodzonego Woyciecha Długosza staiąnko iedno na tymze groncie, ktory Mikolay Długosz wymowił był sobie przedaiączy te rolą szynom swoym, bo nie w iednych rękach będąc, iednak ta rola ale to staionko wlał szynowi swemu Mathusowi Długoszowi zramienia swego do wytrzymania tego stayąnka, na ktore ma zapis Mathus Dlugosz napiszaną na karcie przy sobie wedle zeznania ych międzi szobą; przeto yako ten przerzecony Woyciech Długosz chcąc miec zupełny zapis przi prawie zeznał yako mianowicie Mikołay Długosz wlewaÿąc to na syna swego, to stayąnko Mathuszowi Długoszowi do zupełnego czaszu, asz sie mu zadosic zeby sie stało; iednak wedle kupna y wedle targu litkupem y pod zieloną rozgą potwierdzieli y wolię sobie vczynili wiecznemi czaszy; czo słysząc z obu stron grosso suo solidaverunt iure. KsKomUl 63.
Sumy na różnych membranach i asekuracyach będące i fruktyfikujące podległe do tejże wyprawy modo simili pod utratą tychże sum, sum zaś nie fruktyfikujących na zapisach asekurowanych violenti possessores mają onus subire do tejże wyprawy. LaudaWisz21 1673 627.
Długi zaś, jeśliby jakiekolwiek sie znajdowały u tego Pawła Mycki, już do tej ćwierci roli należeć nie będą, jeno Mycka Paweł powinien ich uspokojać z swojej ćwierci roli. Co pod zakładem czterdziestu grzywien winy pańskiej obiedwie stronie dotrzymać sobie powinny i ten zapis do ksiąg prawnych dać wpisać. KsKlim 347.
ZKąd pochodź miedźi ludźmi Amicitia/ Ztąd gdy kto komu spełni/ á dobrze dopija. Ná pierwszym obaczeniu znaiomość bierzemy/ Bá y to nic gdy litkupem tego niepoiemy. Pod wiechą iuż zupełná z pełniemi zápisy/ Sáblá przez gębę áże iák káletá wiśi. A rzatko z powinnośći czyniemy to z chęći/ Niech przyiaźń znáczna będźie y w dobrey pámięći. NowSow D.
Approbuję ten zapis [...] Także potwierdzam tą approbatą, jako we wszystkich punktach wzwyż wyrażonych, jak się zakonkludował ten zapis [...] Jan Krzeczkowski. ActScabVet 166.
Ktore Fl. N. N. obiecuię da Bog za niedził, (miesięcy etc.) N. N. pomienionemu Pánu N. N. lub oddáć, lub tez niechybnie odesłac. A iezelibym na ten czas wźwysz mianowany termin śię nie uiśćił y słowu albo raczey zapisowi temu dośić nieuczynył, tedy daię pomienienemu Pánu N. N. zupełną władzę takowe zyto in rem meam targiem iako naywyzey być moze, przedáć. SzwerListy 686.
24. Przy wprowadzonym od antecesorow moich, panow dziedzicznych majętności tutejszej suskiej, w poddaństwo niniejsze moje wolnego w przedawaniu jeden drugiemu tak rol, jako i budynkow, prawa, zwyczaju, gdy częścią potraceniem przez nieostrożność zapisowych kart, częścią sfałszowaniem i podejrzeniem podpisow, co dalej między poddanymi częstsze wzniecają trudności, tedy onym na dalsze czasy zapobiegając, tę księgę naznaczam, aby wszelkie przedających zapisy i onych własności i wyroki dobr ruchomych i nieruchomych, tak po rodzicach na dzieci, jako też po krewnych na krewnych naturalnem prawem spadających, działy wątpliwych spraw, lub przezemnie, sukcesorow moich lub też namiestnikow naszych i rugownikow i przysiężnikow rozsądzenia, występnych ludzi kary i dekreta, jednych za drugich rękojmie i tym podobne okoliczności, także wszystkie zapisy i prawa, ktoreby od antecesorow moich i odemnie samej przed oddaniem tej księgi znajdowały się, poddaństwa nadane, w niej wiecznemi czasy wprowadzone i rzetelnie opisane bywały, dokładając oraz, aby pomienionych zakupieństw targi i każde pomiarkowanie nie działo się gdzieindziej, tylko w zamku przy obecności wojta, [...]. WielUstKutrz 197.
KSIĘGA w ktorey wszelkie prawa y zapisy posiadaczom gruntowym wsi Wyssoki z przyległośćiami Zakrzacza Bolisz y Budami do klucza Albigowskiego należącey od roku 1632 aż do 1789go WYPADŁE y onym słuzące ZEBRANE SĄ No 12 Prawo tkaczom Wysockim na wolność kupowania przędzy w miescie. KsWysTech 3.
8. Per evocationes stan ślachecki wielce aggravatur od stanu duchownego przeciwko wyraźnym konstytucyjom anni 1635, kiedy in causis criminalibus et civilibus ratione causarum civilium terrestrium ac granicialium o dziesięciny, wyderkaffy do zapisów ziemskich, grodzkich i inne wszelkie prywatne pretensyje do konsystorzów pociągają i udają się, in cognitionem inscriptionum et granicierum per commissarios w duchownych sądach procesują, którym to inkonweniencyjom zabiegając ichm. loci ordinarii takich księży, którzy evocant, exemplariter karać tenentur, contra praescriptum legis, [...]. PunktaDuchRzecz 272.
tych, ktorzy actu in caput są hostes Oyczyzny wprowadzaiąc w nię hostiles copias, diluvium krwi y łeż ubogich ludzi minantes et emungentes, obowięzuie się na takiego lub takich powstać, Dobra iego y sukcessorow iego, lub ich zaiechać, fisco publico oddać, praevia iednak praemissorum Iudiciali deductione stante Electione in Iudicio Generali Capturali Regni, post Electionem zaś na przyszłym Seymie Coronationis, z ktorych to Dobr zkonfiskowanych powinna bydź rekompensa obmyślona tym Ichmciom, ktorzy przez też woyska impié wprowadzone ruiny, krzywdy y dezolacye patientur Dom pryncypalney rezydencyi takiego lub tákich na wieczną pamięć zdrady z ziemią zrownać, ani żadney kiedykolwiek amnestyi, tudzież ad aequalitatem powrotu permittere, Zony nawet takich zapisami y prawami swemi bronić się y zaszczycać nie będą mogły. DiarSejm1733 C4v.
MIędzy rozmáitemi, ktore álbo naturá uformowáłá, álbo dowćip ludzki wynálázł, álbo też samá wymogłá potrzebá, obowiązkámi niemász dostoynieyszego, nád serc y áffektow unią. Tá iest w zápisach y kompáktátách Literae mortuae vitalis Spiritas, y naypewnieyszą sámych zárąk y wárunkow kustodią. DanOstSwada 19.
KAtedry generalnie wszystkie Polskie są fundowane od Królów, i innych Xiążąt, tak jako Prelatury i Kanonie, które według Konstytucyi osobliwie Anni 1496. Sami Szlachta tylko trzymać powinni wywiedzeni z 4. Herbów, á do tego te Herby powinni stwierdźić reformacyami lub zapisami, lub kontraktami ślubnemi Matki i Babek dwóch. ŁubHist 187.
Zapis. [...] 2) gerichtliche Verschreibung. 3) Registratur, Einschreibung in ein öffentliches Buch. [...] 2) inscription, acte, m. obligation faite au gréfe. 3) enregîstrement, imatriculation. [...] § 2) zapisem grodzkim ten kontrakt spisany. 3) zapisanie czego w kśięgi grodzkie, w metrykę kośćielną. [...] T III 2876.
Po takowych dobrowolnych zapisach przedał Mąż moy wieś Woskodawy iuż od długu mego uwolnioną. [...] Tym czasem Ur. Niemirycz daley swoią szafuiąc Fortuną y wszelkie z handlow y Dobr moich dochody zabieraiąc, gdy naostatek przyciśniony od dłużnikow swoich przedsięwziął wieś Woskodawy swoią dziedziczną, a zapisowi moiemu trzydziestu tysięcy Złł. y dożywociu podległą, sprzedać; gdy nikt niechciał inaczey kupić tey Wsi, tylko abym Ja z długu y zapisu mego zkwitowała. Otoż Ur. Jgnacy Niemirycz proponuie przez przyiacioł, ażebym Ja zkwitowała z długu y zapisu, a on w rekompensę oświadczył Substancyą moią z pod Praw swoich Małżeńskich wypuścić y mnie do wolnego Rządu podać. [...] W Juryzdykcyach iednych wypadły Dekreta przyimuiące moię komparycyą bez assystencyi Męża za dostateczną, w innych przymuszano koniecznie, bym się w assystencyi Męża pisała, co było naprzeciw zapisom R. 1774. sporządzonym, ztąd Kondemnaty, Prawne inwolucye ostatnią zgubą Fortuny y upadkiem grożące. NiemirTPrzełoż 2-3 nlb.
Co większa, mimo takowy Sąd Kompromissarski cytacyą przed Sąd Generalney oboyga Narodow Konfederacyi po JW. Kasztelana Smoleń: wyniosł, i za dwuniedzielnym Pozwem Dekret niestanny na Kasztelana Smoleń: w tak prędkim czasie z Litwy do Warszawy zjechać nie mogącego, przeciwko Zapisom Kompromissyinym w sprawie na Kompromis opisaney otrzymał. UsprawOczer 3 nlb.
Zatym Ja Plewakowa wespół z Synem moim Karolem na tez Dziewięcset zł[o]t[y]ch Polskich Obligacyiny Zapis Zięciowi y Curce mojey w Roku Tysiąc Siedmset Siedmdziesiąt wtórym marca Czwartego Dnia wydałam, [...]. Wolni zatym y mocni będą Jmc Panowie Karol y Jozef Plewakowie Synowie moi Jak chcąc takowym Folwarkiem zpod dożywocia mojego uwolnionym bez zadney odemnie przeszkody dysponować, według swego upodobania, wszelkich pozytkow wynaydować. a za naruszeniem takowego mojego wieczystozrzecznego Zapisu Sąd Prawem opisany naznaczając Ewikcyą nawszytkie moje majątki wnoszę y Zarękę ważność Rzeczy wynosząc zakładam, y Natum Data ten moi Dobrowolny wieczyste zrzeczny Zapis, z podpisem Ręki mojey własney, oraz WWJmcw Panow Pieczętarzow ustnie y oczewisto odemnie uproszonych. PlewakoETest 1-3 nlb.
Zapis czyli dokument, requisitum y się to teraz stać nie może, ale tylko w swoim czasie requisitum y takiey ceny iak kruszec, czy to złoto czy srebro. WybicMyśli 26.
A tym czasem, kiedy się znayduiem tu sami, Chcę moie obietnie stwierdzić zapisami, Ktorych zaraz po szlubie nastąpi oblata: W Grodzie też przyiaciela mam Subdelegata. ZabłFBalik 70.
Bo kto się dobrze zna na Łacinie, pozna łatwo, że w dawnych naszych zapisach, pozwach, wyrokach, żałobach, po Łacinie (iako nazywano) pisanych, prawie cienia Łaciny nie było. DomosMęd 17.
Lecz gdy podług praw poźnieyszych warunków i zwyczaiów, (o których Excepta Mazowieckie wyraźnie namieniaią) ściśleyszy sposób graniczenia przyięty został; Jako to: nayprzód: żłożenie Przywileiów albo Listów czyli Zapisów na granice, lub na pewne mieysca graniczne i uroczyska. Powtóre, wywiedzienie possessyi na mieyscu różnic od węgła do węgła, pewnemi świadectwy. OstrowTPrawo I 87.

Ustabilizowane połączenia wyrazowe

zapis asekuracyjny:

Czyniemy wiado[m]o o tym naszym Listem Assekuraceynym Zapisem Komu by o tym wiedzieć nalezało [...]. DekrŻmud 50a.
[...] item zapis asekuracyjny od JMP. Jana Giedeona Odorskiego temuż WJMPanu Matuszewicowi, cześnikowi mińskiemu, natenczas sędziemu trybunału głównego W. Ks. Lit., na akwietowanie w pretensji tegoż WJMP. cześnika mińskiego za dekretami do majętności Obolu mającej w roku tysiąc sześćset osimdziesiątym siódmym, oktobra siódmego dnia dany; [...]. MatDiar 775.

zapis przedszlubny (sz. zm.):

Nad wieczór miałem już do Rasnej jechać, a tymczasem zawołał mię książę kanclerz i powiedziawszy mi, że chorąży liwski z, żoną i z córką przyjechał dla umówienia zapisów przedszlubnych z Szeluttą, kazał mi z chorążym liwskim też punkta ułożyć. MatDiar 352.
Po tym wykupnie pojechał brat mój i ja z nim do Suchej Woli do Kuczyńskiego, podstolego drohickiego, dla uczynienia przedszlubnych zapisów między nim a bratem moim, mającym się żenić z córką jego Konstancją, podstolanką drohicką. MatDiar 415.
Panna się Ciechanowieckiemu podobała. Stanęły zaręczyny, lecz gdy przyszło do pisania przedszlubnych zapisów, tedy Strutyński nie dotrzymał słowa i tylko pięćdziesiąt tysięcy dawał posagu. MatDiar 708.

zapis kwitacyjny (sz. zm.):

[...] item wieczysty kwitacyjny zapis od JMPani Heleny Gabrielówny Matuszewicówny, primo voto Stanisławowej Zdanowiczowej, secundo Krzysztofowej Wołkowskiej, i JMPana Gabriela Stanisławowicza Zdanowicza, syna JejMci, z części dóbr Niewielicz WJMPanu Janowi Kazimierzowi Matuszewicowi, cześnikowi mińskiemu, w roku tysiąc sześćset siedemdziesiątym piątym, iunii jedynastego dnia datowany et eodem anno tego miesiąca czternastego dnia przed sądem kapturowym [...]. MatDiar 773.
[...] item ekstrakt trybunalski miński zapisu kwitacyjnego z listem na przyznanie, takoż aktykowanym w roku tysiąc sześćset dziewięćdziesiąt ósmym, miesiąca oktobra dwudziestego czwartego dnia datowanego, a w roku tysiąc sześćset dziewięćdziesiątym dziewiątym, marca dwudziestego siódmego dnia w tymże trybunale głównym W. Ks. Lit. aktykowanego, od JPani Eleonory Narkiewiczówny Podwińskiej [...]. MatDiar 778.
Ustnie i oczywisto proszony pieczętarz od JP. Łukasza Idzikowskiego do tego kwitacyjnego zapisu, danego WJMP. Marcinowi Matuszewicowi, stolnikowi brzeskiemu, i braci jego rodzonym, jak w sobie fusius ten zapis obloquitur, podług prawa podpisuję się: Paweł Bułharyn k.w.m.p. [...] Roku 1757, miesiąca marca wtórego dnia comparens peronaliter w trybunale głównym W. Ks. Lit. JMPan Łukasz Idzikowski ten kwitacyjny zapis przyznał. MatDiar 788.

zapis wieczysty (sz. zm.):

Tedy ja s powinnosci urzędu swego y według listu dobrowolnego zapisu wieczystego darownego, ktory zapis szyrzey w sobie we wszystkim opisuię za dobrowolnym postąpieniem y pozwoleniem przez pana Chodakowskiego dobra tę, częsc mianowaną, pomienionemu jego msci panu Klimczyckiemu w possesią spokoyną wieczystego uzywania podał y uwiązał jego msci w tę dobra. KsOw 20v.
M. M. Pana y kochanego Brata, in recompensam tey braterskiey miłości, dobra Dunaygrodzkie, klucz Kaluski, klucz Minski, klucz Horodnicki, klucz Szarawski, w Woiewódzwie Podolskim leżące, Jure naturalis successionis ex vi maternae lineae na mnie spadłe, te wszytkie cum omnibus attinentijs et pertinentijs temuż Jmści Panu Krayczemu Koronnemu, osobliwym zapisem wieczystym daruię y wiecznemi resignuię czasy, hac adiecta conditione, aby w nagrodę tego mego zeznanego wieczystego zapisu, naymilszey małżonce moiey, Jm. Pan Krayczy Koronny, evictis his bonis ab impetione jurium Jm. X. Tarła y innych interressantów, wyliczył złotych polskich siedmdziesiąt Tysięcy, [...]. KoniecJATestRak 407.
26. A po przywiedzeniu y okazaniu, ták wielu Praw, Funduszow, Zapisow, wieczystych, roźnych legacyi, od roźnych Dobrodźieiow Ziemskim y Szlacheckim prawem temu Monastyrowi y Zakonowi S. nadanych, y nie Archimandrytom na Praelaturę, ale meré Zakonnikom na proste Przełożeństwo służących; y Przywileiami S. P. Krola I. M. Władysłwa Czwartego, y drugich Krolow IchMw: stwierdzonych, zmocnionych, y approbowanych, y od Przełożonych tego mieysca obserwowanych. KulczObrona E.

zapis posagowy || zapis posażny:

Posagowy.[,] Posażny[.] zum Braut-Schatz gehörig. de dot, qui regarde la dote. § pieniądze posażne; zapis posażny. T III 1541.
W innych państwach Greckich rożne prawa, rożne zwyczaie około małżeństwa były. Pospolicie oycow o corkę proszono: matki żadney w tey mierze władzy nie miały. Po uczynionych umowach i zapisach posagowych, naznaczano dzień ślubny, uważaiąc aby nie przypadł na iaki dzień za nieszczęsny od nich poczytany. PiramFurgDyk 197.

a) »umowa publiczna; traktat, przymierze«

Y owszem ten pierwszy ex officio koncypuję dekret, ktory, antiquis standum juribus amicitiae, być słuszna dądzę, roboruję dawne Bráterskiey miłośći zápisy. BystrzPol D3.

3. prawn. »przekazanie majątku lub sumy pieniężnej określonej osobie bądź instytucji (zwykle Kościołowi) w testamencie; legat, darowizna na wypadek śmierci«

CzaradzProc .
Dla tegoż fundując się na excepcyi w testamencie Brodzkim wyrażonej, gdziem sobie warował plenum jus et facultatem augendi, minuendi, corrigendi, declarandi, et de pleno cassandi, gdyby mi się cokolwiek niezdało, postanowiłem to u siebie, abym wspomnianą ostatnią wolę moję de dato ut supra 13 Septembris 1676 w Brodach concludowaną, roborowaną, już dnia dzisiejszego emeliorował, jakoż w samej rzeczy odstąpiwszy już cale niektórych, drugich poumniejszawszy punktów, zapisów i legacyj kościelnych, z respektu avulsiej tak znacznych dóbr w dispozycyą pogańską podanych, melioruję, objaśniam, a to per modum additamenti wziąwszy sobie na pomoc najwyższego Boga, w Trojcy świętej jedynego, przenajświętszą Pannę i wszystkich świętych, tak zaczynam. KoniecSTest 376.
10. Henryka Cesarza wschodniego prawo przećiw zápisom ná Kośćioły. Henryk też Cesarz wschodni wydal práwo/ żeby nikt dobr nie ruchomych Kośćiołowi nie zápisował/ co że wolnośći i nabożeństwu wiernych/ i pomnożeniu czći Boskiey uwłaczáło/ zgánił to práwo Innocencyusz/ i zgłádźić ie kazał. KwiatDzieje 25.
Pan Stokowski zapisał ná wśi swoiey Choynách Konwentowi Łagiewnickiemu trzydźieśći tyśięcy, ná Bálinie, ná Fábrikę ośmináśćie tyśięcy; puśćił nam zá żywotá wieś swoię Choiny mnieysze, y intromissyi pozwolił, sąm się do Klasztorá sprowádźił, y w Klasztorze umárł, Roku Páńskiego 1715. w Pázdźierniku; ále po śmierći iego wypędzono nas z dobr, y Inwentarze Konwenckie pozábierano, o co gdyśmy w Trybunale kilká lat práwowáli, annihilowáno inskrypćią iego, ták ná Choynách iáko y ná Bálinie, sukcessorom przysądzono dobra, nąm tylko ná Fábrykę Kośćiołá dźieśięć tyśięcy náznáczono u sukcessorow, ále y tych się urwáć muśiáło, bo nąm długi płáćić kazano, do ktorych nás w Testámenćie obligował, supponuiąc, że się przy iego zápiśie utrzymamy. KałowInf 87-88.
My robiemy, honorujemy, krwawym śię zálewájąc potem, á chwáłá BOGU że in sudore vultûs káwałkiem tym chlebá gębę ogonić przyidźie; á potior pars muśi poyść ná prowizye, wyderkafy, zápisy álbo ná Kośćioły, álbo ná kośćielnych niby sług, którzy ják wroble cudzą tylko żyją pszeniczką. BystrzPol P7v.
Po dwoch leciech Woyny z Francyą y Szkocyą w Roku 1544 kiedy też obległ Henryk y wziął Fráncuzom Bolonią, zaraz w Roku 1545 na Seymie złożonym chciał wziąć w swoy dozor ślubne Kontrakty, Szpitále, zapisy Duchownych umieraiących czyniących za Dusze swoie alias Pia Legata. ChmielAteny IV 101.

Ustabilizowane połączenia wyrazowe

zapis ojcowski:

Zapisowi Oycowskiemu potomkowie dosyć vcżynic winni/ ponieważ ná dobrá nástępuią/ tedy też ćiężary odnośić máią. Alias iesli się wyrzeką dźiedźictwá/ y przyśęgą tego potwierdzą że nic nie wźięli/ áni chcą wźiąć/ niepowinni zapisow y długow oycowskich ponośić. Nie máią bydź iednák zapisem oycowskim onerowáni/ tylko iáko práwo pospolite dopuscza/ y ważnośc zapisow obmawia. Przeto żaden potomkow swoich do záwitego terminu zapisem swym obowiązáć może. Dekret ná Seymie Wárszawskim we cżwartek przed S. Lucyą 1556. zwyczay iednák iest/ że potomkowie do Zapisu oycowskiego spráwowáć się máią/ ná roku wtorym záwitym. ale w swym przećie powiećie. CzaradzProc M2.

4. prawn. »ogólna norma prawna, artykuł statutu lub powszechnie obowiązujący przepis; prawo pisane«

O każde dobrá względem iákiegokolwiek prawa/ zapisu/ y przywileiu/ bądź dekretu et consequenter o każdą krzywdę/ tákże trzy látá y trzy mieśiące. CzaradzProc Gv.
A przećiw innym osobom poty powinien venditor álbo donator bronić eptorem vel donatarium, seu quaesitorem suum, poki służy praescriptia/ ktoreykolwiek osobie impetitoris, według wyżey opisanego rozdźiału osob/ względem czego dokładáią w zapiśiech przy Condicyey Euictionis tueri per omnes praescriptiones terrestres prout ad quam libet personam terestris praescriptio pertinet: względem mężczyzny do trzech lat/ względem mężátki do dźieśiąći/ względem wdowy do sześći lát/ iáko wyżey powinien possesora venditor álbo donator bronić/ poki impetitor ma czás dochodzenia onych dobr. CzaradzProc Gv.
6to Dekreta sądow Assessorskich przedtym w sprawach Ziemskich zaszłe otrzymane, y ferowane, takoż każdemu porządek prawny maiącemu, drogą w prawie pospolitym y Constitutiach Seymowych dawnieyszych y Coaeqvatiey opisaną w Trybunale Wielkiego Xięstwa Litewskiego podnośić i rozprawować się wolno; w sprawach rzeczy osądzoney albo zapisowych, ktoby Dekretowi albo zapisowi, dość nie uczynił, lub one naruszył, ponieważ prawem Coaeqvationis obwarowano, żeby Sąd zakładow Stronie należacych, nie odpuszczał, Trybunał Xięstwa Litewskiego prawu temu inhaerendo od Zarąk w Dekretach y zapisach założonych, kto się winnym być pokaże uwalniać niebędźie. PorzSądz A2v.

5. »księga, rejestr«

Tăbăla, [...] Tabulae. Tablicá. 1. Morsélé. Kśięga, Zapis. Réiéstr prywatny. [...]. KnŁacPol 766.
METRYKKA, álbo Káncellaria, w ktorey Aktá mieyskie y Miesczanow chowane były, osobliwie zapisy długow, co kto komu winien. Tę buntownicy spalili, áby zá zgorzáłemi Kreditorow zapisámi, więcey do śiebie dłużnikow przyłączyli. AdrJeruz 35.

6. »adres, napis na liście«

Ta osoba będzie do ciebie pisała tymże sposobem, wyrażaiąc na zapisie listu imie ktorego z swoich krewnych albo też przyiacioł, ktorzy mieszkaią w twoim kraiu; y oddawca listu będzie informowany aby (gdy go poznaią y znaydą przy nim list) odpowiedział bez zaięknienia iż ten list od takiego do takiego, zgadzaiąc się z podpisem y zapisem listu; y że go dla tey racyi schował, ponieważ kommunikacya iednego Państwa z drugim zakazana; y że nie rozumiał wtym barzo wykroczyć, gdyż wliscie potoczne tylko wyrażaią się interessa. MarcenZagórRef II 298.
Nazywano Ich też Panami, y nic nie było zwyczaynieyszego w wieku Czwartym y piątim, iáko podobne ná Listach widźieć zapisy: Panu Nayświętszemu, Naypobożnieyszemu, Nayprżewielebnieyszemu N. Biskupowi; y było w zwyczaiu náwet prżed Nimi (iákośmy iuż wyżey wspomnieli) ná Ziemię upadać y nogi im całować. HylJMOpis 76.

7. »administracyjny przydział mieszkania, np. wojskowym czy podróżnym«

Zapis. [...] 4) Billet, Qvartier-Zettel, Anweisung des Qvartiers. [...] 4) billet de logement, où est marqué le logis d'une personne. § [...] 4) zapisanie komu gospody; zapis na domie gospodę komu pokazuiący. T III 2876.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

ZAPIS