Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*ZAŚWITAĆ

czas. niewł. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (bez cytatu), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy gramatyczne
czas przeszły
  zaświtało
czas przyszły prosty
  zaświta
Znaczenia
1. »o świcie: zacząć się«
  • Morgens frü wils Gott sobald der tag anbricht. Jutro da Pan Bog/ skoro záświta (rowno zedniem). VolcDial 6.
  • A na dniu rannym skoro záświtáło, Kiedy im [Szwedom] więcey trwogi przybywáło Tym spieszniey wiatrom, Ktore ich goniły Nie patrząc za się podawali tyły [...]. OblJasGór 173v.
  • Na dzień iutrzeyszy odłożą się Roty Ktory iak skoro od morza zaświta O Testamencie dekret Konsul czyta. ChrośKon 37.
  • Turków zaś na nas, w tych dziesięciu tysiącach będących, rachowało się pięćdziesiąt tysięcy z piechotami i armatami, okrom ośmdziesięciu tysięcy ordy, od których Turków w wielkim niebezpieczeństwie byliśmy przez niedziel dwie, przez które codzień, jak tylko zaświtało na dobry dzień, w nasz obóz ze stu dział ognia dawano [...]. DyakDiar 89.
  • Czuły żołnierz w Obozie, śpi iak mysz ná bębnie, Boiąc się zaspać tylko mży, ná rosie ziębnie. Co raz głowy podnosi, swych Kolegow pyta: Czy iuż zorza powstała, czy rychło zaświta! DrużZbiór 99.
2. »o świetle: stać się widocznym«
Składnia: komu

  • [O Tobiaszu, który odzyskuje wzrok] Raz mu zaświta, drugi raz zamroczy I wnet postrzeże, że przejrzał na oczy. LubSTobPol 166.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

ZAŚWITAĆ

czas. dk
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
czas przeszły
lm nmos 3. os.   zaświtały
czas przyszły prosty
lp 3. os.   zaświta
Najwcześniejsze poświadczenie:
1673
Znaczenia
1. »o świcie: zacząć się«
  • Nie ták śmierć iest okrutna, bo choć człeká w spony Weźmie: skoro do grobu, uderzą mu dzwony, Lecz przez noc tylko skoro dzień Sądny záświta, Wszytkich wolno wypuści? co ich tu náchwyta. PotPocz 118.
2. »o świetle: stać się widocznym«
  • Nazaiutrz zatym ledwo zaświtały Zorze, y ięno dzien wyniknął biały: Oycowie z Gory, Brátá názwánego, Iáráczewskiego, tákze Tomickiego, Dwoch Księzy, Spoysrzod siebie wypráwili [z poselstwem do Szwedów]. OblJasGór 12.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2015
Odsyłacze
Patrz: ŚWITAĆ, ZAŚWITNĄĆ.
Autorzy: RB
Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2015