Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KISAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T III, L (XVI-XVII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SJP

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  kisać
czas teraźniejszy
lp 1. os.   kisam
3. os.   kisa
lm 3. os.   kisają
czas przeszły
lp n 3. os.   kisało
Znaczenia
1. »ulegać fermentacji, kisić się«
  • Weźmi Szánty suchey funty cztery/ Moszczu dobrego/ ábo też winá stárego dwie baryle. Zmieszay/ niechże społem kisáią. PedSleszTajem 388.
  • Kisam/ kisnę, Fermentesco, is. n. [...]. Kn 276.
  • Kisam/ kisnę. Fermentesco, Kugstu. SzyrDict 103.
  • Cóż się też w tym łbie, gdy piwo kisało, Przed piąciądziesiąt i więcej lat działo? PotFrasz4Kuk I 294.
  • Złe wino pić potrzeba, gdy się jeszcze mąci; Ledwie się podklaruje, zaraz octem trąci; Ale które się późno z swym ukaże klarem, Chować radzę w piwnicy, aże będzie starem. Toż rozumiej o piwie, które długo kisa. PotFrasz4Kuk I 405.
  • Kisam, v. m. F. kisnę. 1) gähren. [...] 1) fermenter, se fermenter, bruire, bouillir, travailler. [...]. T III 554-555.
Przenośnie
2. »powodować fermentację czegoś«
  • Kisam, v. m. F. kisnę. [...] 2) etwas gährend machen. [...] 2) fermenter qu. ch. T III 554-555.
3.  przen.  »puchnąć, zwiększać objętość«
  • Brzemienne máią być leczone/ ieśli wilgotnośći w ćiele kisáią/ ábo rádniey się ruszáią/ od czwartego Kśiężycá/ y áż do śiodmego: iednák te mniey/ á gdy płod ieszcze młodszy ábo stárszy purgáciey nie dáwáć/ [...]. CiachPrzyp G4v.
  • Mówią, że każda głowa długo z młodu kisa. Pewnie tak. Od czegóż by oblazła twa łysa? Wierę by też już w niej czas statkować naturze, Żeby, co teraz włosom, nie stało się skórze. Podobnoć ociec zadał tych drożdży, co na dnie, Bo i długo szalejesz, i włos ci opadnie; [...]. PotFrasz1Kuk II 132.
  • Ożenił się z bogatą wdową żołnierz chudy. Patrzę nań w kilka czasów: zrosły mu się udy, Szyja przez kołnierz, przez pas brzuch otyły kisa, Sam jako kadź, a żona cienka jako sprysa. PotFrasz2Kuk II 263.
4.  przen.  »trwać w bezczynności i nudzie«
  • [...] iedzie co nayręczy Ale skoro Krol, iusz miał wąsow znaki, Kaze mu rządzic, kaze woyska pisac, Nieche proznuiąc darmo w domu kisac. PotSyl 102.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Odsyłacze
Patrz: KISAĆ SIĘ, KISNĄĆ, KISIEĆ, KIŚNIEĆ, KISIĆ, KWASIĆ.
Autorzy: ER
Data ostatniej modyfikacji: 13.11.2026