Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SEPTEMBER

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: post 1603
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   september
D.   septembra
B. uż. żyw.   septembra
Ms.   septembrze
Etymologia
łac. september, -bris
Znaczenia
»dziewiąty miesiąc roku, wrzesień«
  • Ruszył się król ze Gdańska ku końcu septembra i przyjachał do Królewca, gdzie cały tydzień mieszkał; a książę pruskie podejmował dwór wszytek i tak hojnie, iż co jedno kto zamyślił, wszytkiego dawano. GórnDzieje 172.
  • Swięcą też iey [królowej Izabeli] Národzenie/ ktore kłádą w swym Kálendarzu litterámi wielkiemi czerwonemi 7. dniá Septembrá. BotŁęczRel IV 55.
  • Ale krolowa odpráwiwszy ich do domu/ wźiąwszy pozwolenie od krolá Fráncuskiego/ wypráwiłá się w drogę do swego krolestwá/ y przybyłá tám sczęśliwie w Septembrze/ w roku 1561. BotŁęczRel IV 78.
  • Z Wilna 13. dnia Septembra, Anno 1640. SakKKal Av.
  • W Septembrze Phębq mocą gorącości Przywodzi grona do swej dojrzałości. SymeonMiesiące 26.
  • Gdyby się september chciał wrócić nazad, w P. Bogu nadzieja, że by się było mało Turków w fortecach królestwa węgierskiego zostało, bo siła zameczków i sami opuścili, żołnierz zaś konny i janczarowie nie tylko służbę, ale przywileje na majętności wezyrowi rzucali, na którego wszyscy źli i niedobry mu obiecują koniec. SobJListy 574.
  • Uważyć tedy, jakim to jest świat podległy odmianom: jako się ta zaczęła kampania, a jako się kończy; jaka była w juliuszu i auguście cesarska fortuna, a jaka w septembrze i oktobrze. SobJListy 574.
  • A inquantumby się pokázało na tymże przerzeczonym Urodzonym Lustratorze, ze nie szczerze z iákiegokolwiek respektu zaprzyśiągł koła, tedy takowy ad cujusvis instantiam w tymże Trybunale sądzony y skarany być ma, paena confiscationis Bonorum, a Lustratorowie Woiewodztw y Powiatow takową summę Kołową wybrawszy, powinni będą wnieść do Rąk Urodzonego Iana Szrettera, Skarbnego W. X. Lit: w wilnie, praecisé za Niedźiel dźieścięć, od zakończenia Seymu, to iest dnia 19. Septembra, rachuiąc sub rigore pen wyrażonych, z ktorch importancyi w Trybunale Skarbowym Urodzony Skarbny powinien się kalkulować, sub rogore o Lustratorze suprascripto. KonstLubLit 119.
  • Rogi znów drugie łosia starego, lecz cale jak papir białe, któregom zabił mą ręką na wabia podczas rui w septembrze w puszczy mej pod Białą Kłockiej. RadziwHDiar 182.
  • Z temi tedy, przy licznym y świetnym orszaku wyiechał Maxymilian, y dnia 8 Septembra przybył do Bitomia, gdzie go Melchior Reder w siemset koni ludu Cesarskiego przyiął. BohFŻycie 238.
  • Opisanie onego znayduie się w Gazecie Literalney Berlińskiey na karcie XCCIV. 2. Septembra 1777. R. KurFSangOpis 99.
  • Na wiosnę nasienie wschodzi y na drugi rok kwitnie, po okwitnięciu y uschnięciu listków z ziemi korzonki wydobywaią się, a wysuszone na słońcu gdy zostaną maią bydź zachowane w czystym piasku do końca Septembra, gdzie znowu włożyć ich trzeba w ziemię, przestrzega się że są delikatne za zimno y że potrzebuią ochrony od mrozow. JabłAnnaPorządek 94.
  • Tuż kłádę zabobonną Pogáńską Ceremonią, Lustrationes, álbo Expiátiones, niby to iákieś Poświęcenie, y Oczyszczenie, ktore Oczyszczenie pogáńskie wzieło criginem od Izraelitow, Kippurim rzeczone u nich, od Bogá postánowione w Księgách Levitici 16. ná Oczyszczenie Izraelitow z grzechu w ádorowániu Cielcá złotego popełnionych, co się działo dnia 10. Miesiącá siodmego[!], to iest Tizri álbo Septembra nászego: w ktory czas tyko raz ná rok, Arcy Kapłan Naywyższy mogł wniść in Sancta Sanctorum. ChmielAteny1755 I 31.
  • Na Fretum Magellanicum znayduią się Obywatele w Nowym Swiecie nam są Antipodes, u ktorych Noc w Septembrze o godzinie 4 iako Antonius Pigaffeta swiadczy. ChmielAteny1755 I 192.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • miesiąc september:
    • Niemały tam czas wojsko p. hetman trzymał na piechotę oczekiwając, która aż in Augusto przybywać poczęła, po której przybyciu zaczął był szancowanie do tego tam zamku i dobywanie go na początku jakoś przeszłego miesiąca septembra. AktaPozn I/1 246.
    • Gdzie pomienieni jch ms̃ci panowie Brzescy, małząkowie, juz mało nie w poł roku w miesiącu septembrze nie wiedziec quo pratextu, prawo pospolitę contemnuiąc, decreta trybunalskie legce sobie waząc z niemałą kupą ludzi sobie przysposobionych, armatno do miasteczka Chabnego ziachawszy, tych wszystkich poddanych jego ms̃ci panu podstarosciẽ owruckiemu przez εxecutią oddanÿch w reinductiey y possesyey mianowanych, do gwałtowney possesyey swoiey odebrali dani miodowę, czynszę y innę jntraty s tych dobr przychodzącę na siebie zabrali [...] KsOw 43.
    • A na dowod tego wszystkiego stawił woznego generała woiewodstw: kiiowskiego, wołynskiego, brasławskiego y czernihowskiego, szlachetnego Jwana Simka, ktory w moc prawdziwey swey rellatiey zeznał temi słowy, jz on roku teraznieyszego, tysiąc szescset siedmdziesiąt osmego, miesiąca septembra dwudziestego szostego dnia, maiąc przy sobie dwoch szlachcicow – szlachetnych panow Woycecha Cisowskiego y Marcina Zawalskiego, byłł na sprawie y potrzebie wysz mianowanych panow Lewkowskich, malząkow, w dobrach onych, w siele Zubowszczynie. KsOw 49v.
    • Sejm walny sześcioniedzielny w Warszawie, dnia 30 miesiąca Septembra, Anno 1720, zaczęty solito more podług prawa, a potém niezakonczony, rozpełzły. ZawiszaPam 398.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Autorzy:
Data ostatniej modyfikacji: 18.06.2026