ESJP XVII i XVIII wieku

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (jabłkowity, jabłkobity), SXVI (jabłkowity, jabłkobity), Kn (jabłkowity), T (jabłkowity), L (jabłkowity; XVII-XVIII), SWil (jabłkowity), SW (jabłkowity, jabłkobity, jabkowity), SJP (jabłkowity)

Formy gramatyczne

lp	M.	m	jabłkowity
		ż	jabłkowita
	D.	ż	jabłkowitej
	B.	ż	jabłkowitą
lm	M.	nmos	jabłkowite
	D.		jabłkowitych

Znaczenia

»o umaszczeniu zwierząt, głównie koni: charakteryzujące się okrągłymi plamkami w kolorze jaśniejszym lub ciemniejszym od dominującego koloru sierści«

Lecz tá gniáda [sierść] ná sześć się śierśći dźieli rożnych: ná iásnogniádą/ ná złotą/ ná kásztánowátą/ to iest práwie kárą/ ná ćiemnogniádą/ ná iábłkowitą/ y ná z gniádápleśniwą [...]. DorHip I B.
[Koni] Ciemno siwych Iabłkowitych - 6 ArchRadziw 1629 39/3.
Iábłkowity/ [...] Thyles. vulgò rotatus, pomulatus, Thyles. sed non Latinè. [...] malo similis. [...] Melites, ae. [...] gemma colore malum referens. [...]. Kn 228.
Tárántowáty koń/ Pomulatus equus, sed versicolor, est poma diuersi coloris exhibens. v. Iábłkowity/ Pstry. Kn 1126<1136>.
Jábłkowity/ Scutulodus SzyrDict 83.
Klacz siwa Jabłkowita z Płowym [ogierem stanowiona] ArchRadziw 1747 366/3.
W Murzyńskiey ziemi, iako też w ostatniey Indyi iest biała [papuga], w Brazylei krainie nowego swiata, iest koloru czerwonego, w Kalekuckim kraiu zieloney maści, to iabłkowitey, to purpurowey, á w bliższych nam kraiach ordinaryinie zielone są papugi. ChmielAteny III 298.
Do tey szerści referuią się iako species subalternae te maści. Płowa, Iasnocisawa, ktora dla wielości żołci, mało cnot ominuie w koniu takim; Brudnocisawa, niby iabłkowita, á ta bardzo chwalebna, gdy ogony y grzywy ma konopiate: Iasno albo brudno kasztanowatá, z cisawa trochę; á tey maści dociles konie y pracowite. ChmielAteny III 475.

Ustabilizowane połączenia wyrazowe

koń jabłkowity:

[Konie] kásztánowáte tákże y iábłkowite/ y piękne y dobre/ mocyć y vporu pełne/ ále miedzy inszemi naśmielsze. [...] Lecz do rożnośći przystępuiąc/ ćisáwey śierśći konie czworákie się náyduią: [...] Trzeći bywa bárzo ćięmny á ktemu iábłkowity/ ktora iáko rzadka śierść/ ták też y bárzo piękna/ y miedzy inemi nalepsza. [...] Tey tedy sześćiorákie się konie náyduią. Iedne bywáią brudno śiwe iábłkowite: drugie białe práwie/ á iásnośćią śniegowi podobne/ [...]. Miedzy ktoremi iáko naysłuszniey názwány iest śiwym/ śiwy iábłkowity/ ták też y dobroćią dáleko wszytkie przechodźi/ będąc rowny dobroćią gniádemu. DorHip I B-Bv.
Miała w on czas Marfiza pod sobą koń siwy, Koń siwy, jabłkowity; sam beł urodziwy, Głowę małą, szerokie piersi, chód zuchwały, Uszy ostre, brzuch lekki, a kark miał wspaniały. ArKochOrlCz II 104.
Apffelgraues Pferb/ Iabłkowity koń; [...]. ErnHand 64.
Iabłkowity koń. Apfel-graues Pferd. cheval pommélé. T III 460.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Odsyłacze

Patrz: ciemnojabłkowity, *JABŁKOWITOGNIADY, karojabłkowity, *SIWOJABŁKOWITY, złotojabłkowity.