Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

FOMENTOWAĆ

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1666
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  fomentować
czas teraźniejszy
lp 1. os.   fomentuję
3. os.   fomentuje
lm 3. os.   fomentują
czas przeszły
lp m 1. os.   fomentowałem
  -m fomentował
3. os.   fomentował
ż 3. os.   fomentowała
lm mos 3. os.   fomentowali
imiesłów współczesny
  fomentując
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Mogłemże ia Woysko przećiw sobie informowáć. Skárbu niechce wydáć Márszałek Podskárbiemu, mowiąc, że niema iáko przed Confoederatámi. Abo ieżelim trzymał z Krolem przećiw Zwiąskowi, iákoż conuenit żebym Związek fomentował. LubJMan 75.
  • Niech sądźi przyszły y teráznieyszy wiek, ieślim ia fomentował Confoederácyą, ieślim ią chwalił, y ieżeli iey, iáko mi zádáie złośliwość, zpułpomocnikiem byłem [...]. LubJMan 92.
  • Fomentowali ten jego nieafekt przeciwko królowi, że jakoby niewojenny i już te ledwie nie trzy lata z wojskiem kwarcianym próżnuje, że króla sobie lekceważy, że koronacyi królowej kontradykuje i insze plotki dworscy przed królem prawili, a miasto naprawy tylko rzeczy niepotrzebne a z szkodą Rzeczypospolitej z tej i z owej strony mieszali. JemPam 394.
  • [...] Pobudzona Stárszyzná ich do poczuwánia się przećiwko záwźiętey herezyi y dáiącemu iey protekcyą Dworowi, fomentowáli do tegoż końca inszych, y iuż buntowáć się oczywiśćie Pospolstwo záczynáło. PotulHist 206.
  • [...] Cesarz Károl piąty deklarowawszy Krystierná Szwágrá swego znowu wprowádźić ná Krolestwo Szwedzkie, mogłby przez tych Zákonnikow Niemieckich fomentowáć Szwedow do rebeli [...]. PotulHist 211.
  • Myślał Grudziński przebierać się z Wielkopolski ku Litwie, gdzie był starosta bobrujski Sapieha pobiegł, fomentując wojsko litewskie, żeby do niego, jako dawnego hetmana, przyszło; i gdyby to był wyrobił, pewnieby był Szwed powstał na nogi. OtwFDziejeCzech 195.
  • [...] podobno umyślnie po to do Zamościa był zjechał, żeby było ordynata fomentować. OtwFDziejeCzech 250.
  • Przyjechali téż i Sapiehowie, ale z inszym duchem, osobliwie starosta bobrujski i Urbanowicz; dla tego gdy ich postrzeżono, że poczęli wojsko fomentować, musiał starosta bobrujski przysięgać super fidelitatem, lecz oczywiście krzywo przysiągł [...]. OtwFDziejeCzech 276.
  • Poseł bełski Radecki wnosił, że Dołhoruki poseł carski publicznie fomentuje populum do zerwania sejmu, żeby o ewakuacyi Moskwy nic nie postanowiono. OtwFDziejeCzech 328.
  • [...] Brandeburczyk zaś jeszcze nie aperte, ale skrycie fomentował cara moskiewskiego, żeby junctis viribus z nim ujał się, tak o kościół odebrany lutrom w Toruniu, jako i o gubienie ludzi tamtecznego magistratu. OtwFDziejeCzech 344.
  • [...] śmierć carowéj była in bonum królestwu naszemu, bo po zejściu jéj z świata wiele cudzoziemców wygnano z Moskwy, którzy to ustawicznie fomentowali Moskwę na Polskę. OtwFDziejeCzech 358.
  • Osobom opętanym biès wtedy wiele złego doradza, na grzech fomentuie, naprzykład bluźnierstwa, záboystwa, według Abulensa, ale tak przymuszony, y gwałtem necessitowany ieźli to uczynił, nie iest grzechem; bo wtedy nie ma wolności. ChmielAteny III 217.
  • Tym czasem ZELOTAE ZYDZI, niby to pro libertate Zydow uymuiąc się, ich fomentowali na Rzymian. ChmielAteny IV 487.
  • Moi adwersarze chcieli fomentować przeciwko mnie kontradykcje i protestacje, ale nawet ta szlachta, która z nimi przyjechała, nie chciała ich w tym słuchać i tak mię wszyscy szlachta zeloze promowowali, iż inaczej nie było sposobu dojścia sejmiku, aż pod moją laską. MatDiar 203.
  • Pierwsza zaś kondycja nie mogła się inaczej interpretować od JMPana marszałka, tylko że WMPan fomentując pierwej JMPana podsędka kowieńskiego, który huiusque przyjaźni nie odmienia, i daje onej dowody, zawiozłeś WMPan do Białegostoku relacje, jakby miał być w Kownie posłem JWJMPan podskarbi nadworny lit. [...]. MatDiar 841.
  • 223 Sam Krol Filip lubo ná pozor gotował się w drogę do Belgium, nie mogł iednak opuścić Hiszpanii, widząc ztąd powstaiącą Maurow rebellią, z inąd maiąc Syná Krolá ták niespokoyney y wichrowatey głowy, że teskniąc do rządow przeciwko Oycu powstawał, y rebellią Belgow fomentował, życząc sobie sam być ich wodzem. PoszakHist 103.
Użycia metajęzykowe
  • - Naprzykład: czym lepsze iest słowo, awizy, niż nowiny, wiadomości: despekt niż pogarda: awantaż, niż pożytek: deleguię, niż posyłam, wyprawuię, zlecam, facilituię niż ułatwiam: faworizuię niż sprzyiam, pobłażam; fomentuię niż podniecam. namawiam: BohFLesRozmowa 28
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

FOMENTUJĄCY

im. przym. czyn.
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1733
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • [...] aby ta pluralitas do tąd abusiva znosząca liberum veto, wszystkie niezgody y scyssye fomentuiąca, stáła się owszem, naywárownieyszym, iakom pokazał sposobem do powszechney zgody [...]. LeszczStGłos 174.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2026

*FOMENTOWANY

im. przym. bier.
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
lm M. nmos   fomentowane
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Aże tarchneło coś znowu o zwiąsku nowym woyská Koronnego iákoby swieżo związánego, niewiedźiec odkogo, tedy były znowu w szopie acclamacye y chudzki ná iednego Pána, fomentowáne przez drugiego adwersarzá iego. Warsz_1697_11VI 2 nlb.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2026
Autorzy: WM
Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2026