ESJP XVII i XVIII wieku

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T (sakwy), L (sakwy; XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn

Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1620

Formy gramatyczne

liczba pojedyncza

	B.				sakwę
	N.				sakwą

liczba mnoga

	M.				sakwy
	D.				sakiew
					sakwów
	C.				sakwom
	B.				sakwy
					sakwie
	N.				sakwami
	Ms.				sakwach

Etymologia

łac. saccus, z hebr. śaq

Znaczenia

»worek podróżny służący do przewożenia różnych przedmiotów i pożywienia«

Insze rzeczy z fantow co kosztownieysze, iako złotogłowy, sobole, marmurki, Perskie materye kosztowne, srebra łamane, Szaty Com z Domu tam wzioł niepotrzebnie, i inszych co się mianować nie chce odebrawszy, a Sakwie wielkie sprawiwszy złożyłem to, i konia iednego pocztowego dużego Płowego wałacha na to odłączyłem [...]. MasDiar 100v.
Trzeci zaś trochę opodal za nim, świnię także u ogona koniowi uwiązawszy,z kotłem na głowie, a garcem mleka w lewej ręce, za nimi leniwo doganiając, wlókł freza rozdartą pierzyną naksztalt sakiew najukowanego, w której pierzynie tak pospołu i z pierzem na jednej stronie widać było kilka połci słoniny i parę indyków, a na drugiej kobietę pojmaną, z pierza się obierającą. DembPrzew 68.
Jastrzebski Mikúła moskwicin ktorego bel[!] wÿwiosł Lisowczÿk, a on za to Lisowczÿkowi, przÿiezdzaiąc do Sliaska[!] ziecháł od ńiego zparą końi, ÿ pięniądze, co miáł ze dwa Tÿsiąca z sakwami porwawszÿ circa 1620. TrepNekLib 138.
Statki, koszyki, tace, kobiele i sakwy plecie tak dychtowne, że przez nie woda nie przeciecze. SzemTorBad 283.
Jechałem z Cieplic Pieszczańskich, mimo Czorsztyn do Krakowa; nade dniem przyjeżdżając ku Myślimicom aliści na drodze sakwy służalca jakiegoś, który gdzie i skąd jechał, i jako zgubił, nie rozeznać było. NowSakBad 323.
Ieść było co bosmy kazali nabrac sucharow w Sakwy w Wozy. PasPam 93.
Przy wozie zaś máią być trzy rydle/ trzy motyki/ konew ná wodę/ Cebratek dwie dla nápáwánia koni/ kreptuch y łáńcuch. Do tegoż wozu Pocztowe Towárzystwo/ do ktorych ten woz należeć będźie/ swoie tłomoczki z drobiázgámi/ áby koni pocztowych sákwámi nie obćiążáli/ kłáść będą. FredKon 72.
A ták, gdysmy sám y tám pod wiátr záwsze strychowáli szerokie deliciy polá, máiąc śieć záwsze gotową w sakwách nádzieie, postrzeżem, alizći Iázan stánąwszy záraz się położy, prędko skoczywszy z wydáną śiećią, miásto przepiorki nákrylismy Cupidyná. AndPiekBoh 33.
A iż Szkoći, Zydźi, Turcy, Ormianie, Wołoszá, Graecy, Niemcy, Fráncuzowie, y Włoszy, y inszey Nácyi ludźie, Rydwánámi, Kolásámi, Iukámi, Tłomokámi, Sakwámi, Podwodámi Szlácheckiemi, y fortelámi niedośćigłemi, osobliwie Złotá, Srebrá, Koronki drogie, y insze utensilia cudzoźiemskie, iáko to Kámienie drogie, Futrá tákże, osobliwie Sobole, Ogońki, Rysie, y inne, nigdy ich ná Cłách nie opowiedáią, álbo drogie zá tánie udawáią, y potáiemnie rozprzedáwáią. InsCel B.
2 pary sakwuw na konie w druge, iędnę okrogłe a drugie plaskię, y wiele inszich drobiaszguw, co sie naidzie, 1 kamin do tarcia farby, y tablyca kamienna do niego, y kilka sztuk inszych kamyny. SzumInw 80.
S. Awentinus pustelnik uyrzał żołnierzá ná koniu w záwod lecącego, diabła w tyle iego ná sakwách śiedzącego, konia zá ogon do gory podeymuiącego áby żołnierzowi y koniowi szyię złámał, uczynił modlitwę pustelnik, diábeł uciekł S. Iulianę pánnę od pogan zmęczoną uwięźioną náwiedźił diabeł w osobie Aniołá Bożego, rádźił iey ażeby Bogá odstąpiłá, roskoszy świátá záżywáłá, pánná poznáwszy diábłá, spytáłá: iáko się zowiesz? DowNiebo 90.
Ná ten głos iak skoczym obses iak kto mogł w konie Jnafanterya z Podwod co thu biegnie, ták Haydamacy odbiegszy sakwow, y obudziwszy się w łozy skoczyli, y w czarny las, pomiędzy wywroty, iák wezmą do nas palić to między námi strzelanie, w iednym mieyscu y trwało godzin ze trzy, á ieszcze z pułtory mili odstrzeliwaiąc się uchodzili, poki nas w tákie nie wprowadzili gęstwiny, że áni końmi, áni piechotą ścigać ich można było. RadziwUDiar B2.
Każdy Nieprzyiaciel co przyidzie do Polski, dobrze się obłowi, przyidzie z Sakwą, odeydzie z Kassą. ChmielAteny IV 398.
Sakwy, plur. Quersack. bésace. T III 1978.
My byliśmy zaprzątnieni grą w lombra, aby upuścić krwie sakwom napełnionym holendrami, ktore pod ich omdlewały ciężarem. KnigPrzyp 70.
Ty zaś w Niebie promieńmi będziesz uwieńczony, Ognistych Serafinów chorem otoczony, Iżeś przez czas nieiaki obciążon Sakwami, Leżał w niewiadomości, i gnił z prożniakami? VoltChomentPrawo 21.
Wole ma iako sakwę, w ktorą ryby połknione chowa. ChmielAteny1755 I 607.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Odsyłacze

Patrz: *SAKIEWKA.

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

*SAKWA