Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ODDAWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  oddawać
czas teraźniejszy
lp 1. os.   oddaję
3. os.   oddaje
lm 3. os.   oddają
czas przeszły
lp m 1. os.   oddawałem
3. os.   oddawał
lm mos 3. os.   oddawali
imiesłów współczesny
  oddając
Znaczenia
1. »powierzać, poruczać, przekazywać«
Rekcja: kogo co, komu

  • – Kiedy otrąbiono zeby więzniow oddawać okrutnie się Czarnieckiego bali płakali. Ia swego oddałęm zaraz [...] ale insi ktorych niezaraz oddano płakali prosili że by ich nie oddawac. PasPam 100v.
  • – Samego Siebie z moią usługą WMM Panu na ten czas oddaię Łasce. PasPam 162.
  • Oddaią naydroszszy Skarb, bo ulubioną Swoię krew. PasPam 282.
Związki frazeologiczne

  • oddawać ad votum:
  • »asystować przy obłóczynach«
    • ~ Woiewoda wydawał Corkę do klasztora w Warszawie do Bernardynek mnie zaciągnął ze bym ią oddawał ad votum. PasPam 220.
    • ~ Proszono mię że bym Pannę oddawał ad votum. PasPam 281.
2. »dawać, wręczać, doręczać; ofiarowywać, użyczać; zostawiać komu«
Rekcja: co komu; czego

  • – List tedy do Hetmana pisany [...] tak mi się zdarzyło zem Samemu oddawał Hetmanowi ale iuz blisko Narwie. PasPam 162v.
  • – Poszedłęm ia tedy powiedac krolowi te Słowa y oddaię oraz assygnacyią. PasPam 179v.
  • – Tak P. Bog ku niemu skłonił serce Ludzkie że to kto co mogł miec nayspecyalnieyszego to mu niosł a oddawał. PasPam 233v.
  • – Tuszy ze na Ciebie Po ufale na tamtym mieyscu pamietaią I swoich Influencey zyczliwie oddaią. PasPam 271v.
  • Oddaię Imienięm Brata mego tak nie zwyczayny praezent. PasPam 80v.
  • – Kiedy obaczył że mi [nie ucieknie] oddaie szablę y pistolety Hebanem a srebrem oprawne woła: pozałuy. PasPam 97.
3. »zwracać«
Rekcja: kogo co, komu

  • – Wachmistrz mowi że by nie oddawać [koni]. PasPam 158.
  • – Iest tedy czego tak zacnym winszowac Rodzicom ktorzy taką Corę Człowiekiem wypiastowawszy Aniołęm Bogu oddaią. PasPam 282.
Związki frazeologiczne

  • oddawać kogoś ziemi:
  • w ręce oddawać:
4. »rewanżować się, odpłacać się, odwdzięczać się«
Rekcja: co czym; komu co

  • – O nic niechodzi krolowi Io MSCi tylko oto zeby im tez to oddawał co Oni. Listy KROLA IoMSCi do Wiednia y do Francyiey ordynowane poszarpali y czytali. PasPam 144.
  • – Z dobic to nikogo nie moze kto szczerą przyiazn iawną, oddaie niewdzięcznoscią. PasPam 224.
  • – Musiała bym w tym miec Sumnienia skrupuł. gdy bym widząc WMMPana affekt szczery, nie miała go podobnym oddawać affektem. PasPam 224.
Związki niejednoznaczne względem znaczeń
Związki frazeologiczne

  • bogu oddawać rachunek:
  • oddawać wizytę:
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • oddawać pieniądze przez bank:
    • Oddáię pieniądzé przéz bánk/ ná bánku vkázuię/ posyłam do bánkierzá ná się kártélusz pożyczálnikowi. Rescribo alicui argentum. Kn 594.
  • oddawać dzięki (komuś) (sz. zm.):
    • – Obaczywszy się tedy bydź uzdrowionym/ pocznie on trędowáty dzięki oddáwáć Panu padszy ná twarz swoię/ y to cudo Páńskie pocznie przed ludem wszytkim wysławiáć. StarKaz 273.
    • – [...] nayniższe za to dobrodźieystwo oddaię dźięki. T III 308.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Ból swoy wyznawa/ kto złe oddawa. KnAd 892.
Podhasła

*ODDAJĄCY

im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp B. m   oddającego
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji