Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PALENIE

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
L

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   palenie
D.   palenia
B.   palenie
N.   paleniem
Ms.   paleniu
liczba mnoga
B.   palenia
Znaczenia
1. »działanie ogniem na co, ogrzewanie, opalanie, także o słońcu: wydzielanie ciepła«
  • – Ciepło Słoneczne vstáwicznem paleniem y wárzeniem/ subtelnieysze y ciensze cząstki oney wody morskiey ku gorze wyciąga. SykstCiepl 73.
  • – Medycy [...] ná tymże mieyscu [ciemieniu] zwykli więc palenia czynić y áperturę żelázem rospalonym. SykstCiepl 184-185.
  • Palenie czégo/ Crematio fecis [...] palenie miast/ wsi. Spalenie. Kn 662.
  • – Prawo o paleniu, o nieczytaniu ksiąg [...] postanowili, którego sejm nigdy nie stanowił. RadziwKSprawy 577.
  • – Nie uznasz srogiey zimy wielkiego dręczenia Ani tez słonecznego zbtniego palenia Tam bespiecznego zycia swięci zazywaią. KodKon 98.
  • – Nagnało się ich nate doły gdzie zięmię kopą do palenia. PasPam 54v.
  • – Támten cię postem dręczył/ paleniem mordował/ nákoniec strzały w piersiách twych uwięzieniem zámordował. KalCuda 114.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • cegieł palenie:
    • – Cegła [...] cegieł robienie, palenie. das Ziegel-Brennen. l'action de faire les briques. T III 101.
  • palenie ciał:
  • »kremacja zwłok«
    • – Gdy stos drew, ku paleniu ciáłá iey, wedle zwyczáiu Pogáńskiego, był zgotowany: wyproł pierwey Apollo płod z żywotá iey. OvOtwWPrzem 85.
    • – Już stos drew/ do palenia ciáłá/ zgotowano OvOtwWPrzem 124.
  • palenie ofiary:
    • – Pasz przeglądáiąc/ nádeszlismy stáry/ y brudno okopciały/ z palenia ofiáry/ ołtarz. OvOtwWPrzem 230.
2. »odczuwanie bolesnego pieczenia na skutek zmian chorobowych w organizmie«
  • – Jeżeli palenie w dołku serca niezmiernie dokucza y dogara: bierz po łyżce Essencyą Pigwową. BeimJelMed 632.
  • – Ten bol y palenie ku nocy bárdziey się wzmaga [karbunkuł]. CompMed 601.
  • – Julep z Octu [...] służy osobliwie w gorączkách, mieszáiąc z wodą y piiąc, tákże ná palenie w żołądku, y zgagę. CompMed 645.
  • – Euforium w trunku vżywáne przez cáły dzień czyni w gárle pálenie. SyrZiel 208.
  • – Zgádze/ y Paleniu w żołądku/ z wylania do niego żołci/iest lekárstwem [pietrasznik]. SyrZiel 1075.
3. »destylowanie, otrzymywanie węgla drzewnego w wyniku procesu niepełnego spalania drewna, także otrzymywanie wódki w wyniku destylacji«
  • – Wodki rozany palenie Rozy całkięm nakłasc w statek iaki y utłuc iam. GrodzMisc 143b.
  • – Wodek palenie/ Distillatio herbarum, aedipyla. SzyrDict 83.
  • – Przytym dał Wolnosc palenia Wegla w Laszach Panskich nie robaiąc ze pnia tylko z łomisk co Vpada y gniie. KomonDziej 150.
  • – I inszych Zbanow Naszych Panskich do Palenia Gorzałek Kazdemu Kto by chciał palic pozwalamy, tylko, aby co Kwartał po Złotych Dziesiec do Skarbu Naszego Ząmkowego Czynsu opłaczali. KomonDziej 230.
  • – Wodka Włoskiego Kopru. Nayprzystoynieyszy czás do pálenia tey wodki bywa, gdy ná nawiętsze kwitnie. SyrZiel 392.
4. »opał, paliwo«
  • – Pal/ [...] palenie. v. Opał. Kn 661.
  • – Opał, palenie, das Heitzen. BierSłowa 119.