Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GŁÓD

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. głód  
D. głodu  
B. głód  
N. głodem  
Ms. głodzie  
lm M. głody  
B. głody  
Znaczenia
1. »uczucie czczości spowodowane brakiem pożywienia«
  • – Aby wyrwał od śmierci duszę ich/ á pożywił je w głodzie. BG Ps 33, 19.
  • Głód/ Fames [...]. Dominante fame. Esurigo, Varro infrà [...]. vide Drogość 2. Łáknienie. Kn 192.
  • – Boc Matka kozda gdy się iey przebierze chleba nagdadza zwyczaynie dzieciom swoim, dobrym opbiadem y zatrzymane Sniadanie Tak że im cięszym nieda Labefactari [osłabnąć] głodem. PasPam 116v.
  • – Gdzie kto swego zastał tam siadł y iadł zo wego wczoraiszego głodu. PasPam 61v.
  • – I mowiłęm gdy by mi Głod nay większy był to bym tey ryby nieiadł. PasPam 65.
  • Głod. 1) Hunger. [...] la faim. T III 381.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • głód dowcipny:
    • głod dowcipny; wszystkiego głod nauczy. T III 381.
  • głód mrzeć:
  • »cierpieć głód, umierać z głodu«
    • ~ głod mrzeć. hunger leiden. soufrir la faim; étre pressé de la faim; mourir de faim. T III 381.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Głod wilka z lasa wywoła. der Hunger treibt den Wolf aus dem Wald. la faim fait sortir le loup du bois; la faim chasse le loup hors bois. T III 381.
2. »brak żywności spowodowany nieurodzajem, wojną lub klęską żywiołową«
  • – Potem był głod na ziemié/ po onym głodzie pierwszym/ ktory był zá dni Abráhámowych: y poszedł Izáák do Abimelechá do Krolá Filistyńskiego do Gerár. BG Rdz 26, 1.
  • – Oto siedm lat nádejdzie bárzo obfitych/ we wszystkiey ziemi Egipskiey. A po nich nástąpi siedm lat głodu/ y w zápomnienie przydzie wszystká oná obfitość w ziemi Egipskiey/ y wytrawi głod ziemię. BG Rdz 41, 29-30.
  • Głod. [...] 2) Theurung, Hungers-Noth. [...] famine, disette. T III 381.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • blady głód:
    • – Mam zwyczay [...] obiádem hoynym przeciw blademu vzbroić się głodowi. BanHist 6.
Związki frazeologiczne

  • chłodem i głodem:
  • »z nieżyczliwością, z niechęcią«
    • – [Szwed] Trzy Tysiące ludzi darmo stracił. dla tego się musiał umknąć pod kruneburg, ale go tam Niemcy chłodem y głodem poczęstowali. HistBun 52.
  • o głodzie i chłodzie:
  • »w niedostatku, w niewygodzie, w niesprzyjających warunkach«
    • – Stanęlismy pod Dryświatami [...] gdziesmy yzapusty Owielkim głodzie ychłodzie odPrawili day Boze przyszłe lepsze. PoczOdlPam 26.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – iednemu gody a drugiemu głody. T III 394.
  • (wariant II):
    – wyżyłeś gody, (radość) cierp też i głody T III 394.
  • (wariant III):
    – raz gody, drugi raz głody T III 394.
  • Kto we żniwá pátrzy chłodu/ nácierpi się zimie głodu. RysProv VI, 8.
  • Głód tani/ sytość droga. KnAd 244.
  • ~ Głodu nié kupić/ sytość wiéle kosztuié. KnAd 244.