Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SĘDZIA

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1616
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   sędzia
C.   sędziemu
liczba mnoga
B. uż. osob.   sędziów
Znaczenia
»osoba wybrana albo wyznaczona do sądzenia spraw cywilnych«
  • – Ich to Stryi moy Sędzia Smolęnski zawsze wodził y kommissarzęm donich bywał. PasPam 165.
  • – A z Boratyncem [Boratinim] Co się stało na Seymie? przestał że bic szelągow? dotąd ich biie Aby Dwor miał czym zyc Dopinac swoich zamysłow Sędziow na Pana Marszałka przekupowac Swiadkow zwodzić. PasPam 194v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • sędzia grodzki:
  • »starosta grodu mający wladzę sądowniczą«
    • – Instrukcyia Ich MSCiom PP. Posłom Zięmie Rawski Jo Mosci Panu Adamowi Nowomieyskiemu Viceinstygatorowi koronnemu Sędziemu Grodzkiemu Rawskiemu. y JoMSCi Panu Anzelmowi Piekarskiemu czesnikowi Rawskiemu z godnie obranym na Seym 2 Niedzieli z koła Rycerskiego dana. PasPam 215v.
    • – Tegoz dałem ImPu Dowoynie Sędziemu Grodzkiemu Trockiemu honorarium [...] ze mię często assistuie y Iezdzi w Interessach moich. SapADiar 103.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Sędziá co dáry bierze/ Vrzędnik co z chłopy bráta. Niepewni są. ŻabPol B3.
  • Sąd niésłuszny gdzie sam sędzia instiguié. KnAd 1020.
  • Vydziész sędziego karánia/ nié sumnienia kátowánia. KnAd 646.