Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*NĘDZA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1627
Formy gramatyczne
lp Ms. nędzy  
Znaczenia
»wielka bieda, wielki niedostatek«
  • – Ubodzy wszpitalách/ a studenci w Bursách/ intraty swe máią/ iednák przecię ci szczupło/ ieśli sobie osobno/ nie nágotuią/ á oni w vbostwie y nędzy żyią. bo sobie nie mogą bráć zdochodow szpitalnych/ áni Bursáckich/ ieno co onym rządcy mieysc onych/ dozorcy/ prowizorowie dádzą. SzemGrat 38.
  • – Piiali wodę potym drwa do kuchni rąbali y nosili y w tey nędzy zywot skonczyli. PasPam 52v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bogata nędza (sz. zm.):
    • – Nie sam aksamit, nie sam atłas, ani sama Przedajna w najbogatszym leży sklepie lama. Znajdziesz włoczki, sztamety i wielbłądzą przędzę; Znajdziesz rozkosz wesołą i bogatą nędzę. PotFraszBrück II 377.
    • – Podstarosci [...] darował [...] Monstrantią [...] do ktorey zaraz Baldachim Zielony Nedze bogatey z białemi kwiaty z Frandzlą Iedwabną darował Valoris Srebra Grzywien 11. KomonDziej 147.
Związki frazeologiczne

  • chodzić z nędzą:
    • – Przedtym się wydawáło hoynie, Errogavit, á teraz źle, nie mász się do czego udáć, Multum perpessa. ták to substáncye ztrácone, máiętności w-zastáwách, Errogavit substantiam, chodzą z-nędzą, Multum perpessa. MłodzKaz II, 291.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Jédná nędzá nié dokuczy: ábo/ niédość ná człowiéká. KnAd 310.
  • Kto cudze nędzé vważy/ lékcey sobié swoie waży. KnAd 457.