Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRAD

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. grad  
B. grad  
N. gradem  
Ms. gradzie  
lm D. gradów  
C. gradom  
Znaczenia
1. »opad atmosferyczny w postaci niewielkich bryłek lodu«
  • – Są lekarstwa przystoyne/ y według náuki kościelney przeciw grádom/ y burzom powietrza. SpInZąbMłot 280.
  • – POtym PAN rzekł do Mojżeszá: Wyciągni rękę twą ná ziemię Egipską dla száráńczy/ áby przyszłá ná ziemię Egipską/ á pożárłá wszystko ziele ná ziemi/ wszystko co zostáło po grádzie. BG Wj 10, 12.
  • – Dał grad miásto deszczu: ogień palący ná ziemię ich. BG Ps 105, 32.
  • – I był grad, i ogień zmięszány z grádem ciężkim bárzo/ jákiemu nie był podobny we wszystkiey ziemi Egipskiey/ jáko w niej mięszkáć poczęto. BG Wj 9, 24.
  • – O Milę ztąd arcy Wielki grad [padał] przez co Czworo ludzi zabieło. PoczKrólPolPom V 70.
  • – Chmury tey álbo inney figury y koloru nie mogą być uniwersalnym znakiem prognostykow, oprocz deszczu, gradow, piorunow następuiących. BystrzInfAstron N3.
  • – Im słońce bliszsze ktorego kráiu podsłonecznego ná ten czas aura chłodnieysza, więcey gradow, deszczu, y wiátrow dość zimnych. BystrzInfGeogr C2v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • lecieć jak grad || lecieć jako grad:
    • – Skoczylismy tedy we wszystkim biegu pod Mury. A tu iako grad lecą kule. PasPam 59.
    • – Kiedy poczną ognia dawac kiedy poczną parzyc zdział iako grad kule lecą. PasPam 94.
    • – Dusze potępionych iak grad do piekła lecą. OblJasGór 143v.
Przenośnie
  • A skoro się ci zblizą [janczarzy] [...] Wszerz y wzdłurz ich osypą, ołowianem Gradem Legło Mostem Poganstwo: wziąwszy wgołe bębny.PotWoj 92
2. przen.  »bardzo duża ilość, mnóstwo, chmara, nawał«
  • – Tym czasem, iak rąbią tak rąbią mur nakolusieńko [...] kiedy iuz konce owey kraty widać, radzismy bo tu iuz grad [kul a. kamieni] na nas pada. PasPam 59.