Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BICZYK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. biczyk  
D. biczyka  
B. biczyk  
N. biczykiem  
lm B. biczyki  
N. biczykami  
Znaczenia
1. »mały bicz; bacik«
  • – Postrzegli, że biczyka nie było; posłali znowu, aby biczyk odesłał. NiemPam 101.
  • – Chłopcy [...] gráć zwykli [...] ábo Krąg Pałką bijąc przez Pierścięń; [...] ábo Cygę Biczykiem [...] pędząc [...]. KomDobrOrb 355.
Przenośnie
  • Woda, co częste pagórki sypała, Jako śkło gładkie - tak się wyrównała. Leniwiej żółwia okręt postępuje, Kiedy biczyka na żaglach nie czuje.. I gdy tak prawie nie jedziem i szczętu, Co żywo na wierzch wychodzi z okrętu.BorzNaw 43
2. »niezbyt dotkliwa kara«
  • – Przetoż teraz/ Ociec moj kładł ná was járzmo cięszkie/ ále ja przydam do járzmá wászego: Ociec moj karał was biczykámi/ á ja was będę karał korbáczámi. BG 2Krn 10, 11.
  • – A rzekł do nich według rády młodzieńcow mowiąc: Ociec moj obciążał was járzmem cięszkim/ ále ja przydam do járzmá wászego: Ociec moj karał was biczykámi/ ále ja was będę karał korbáczámi. BG 1Krl 12, 14.
  • – Aleć za grzechy dotknął go [chorążego Łukasza] Bóg biczykiem swoim. WierzbKon 104.
  • – 25 praezentis Wielką Szrzodę nieprzestał Pan Bog złaski Swey Przenaswiętszey Biczyka dotknieniem ręki Swoiey zemnie zdeymowac Przes wierutnę głupstwo wyrostka Mego daniela Swiętorzeckiego. PoczOdlPam 107.
  • – Weźmie [Dawid] Boga ná pomoc swym dáwnym zwyczaiem, Jákoż się mną opiekał y moim Rodzaiem Wielki Boże, dopomoż y teraz w ostátni Dzień zguby, nieprzyiacioł choć biczykiem zátni [...]. DrużZbiór 71.
Przenośnie
  • Do Oica sczere zalecenia y chwały asz pod niebiosa (takze y od starosty Kokenhauskie[g]o) ale do Krolestwa iako naigorzei ządaiąc ze mnie pomsty iako naiwiększei, tak się Krol sam zdumiewaiąc smiał prostocie moiei zem sam na się takowe biczyki [niepochlebne listy] nosieł.OssZPam 40v