Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BALWIERZ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BALWIERZ, BARWIERZ, BALBIERZ, BARBIERZ, *BALWIRZ, *BARBIRZ, *BARWIRZ
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. balbierz   || barbierz   || balwierz   || barwierz  
D. balwierza   || barwierza  
C. balwierzowi   || balbierzowi  
B. balwierza   || barwierza  
N. balwierzem  
lm M. barwierze   || balwierze   || barwirze  
D. barwierzów   || balwierzów  
C. balwirzom   || barbirzom   || barwierzom  
B. barwierze  
Etymologia
niem. Barbier
wł. barbiere, z śr. łac.
Znaczenia
»ten, kto zajmuje się goleniem, strzyżeniem i wykonywaniem prostych zabiegów medycznych«
  • Balbierz Tonsor. LodDict 4.
  • – Księga lekarzom Aptekarzom Cyrulikom Barbirzom, Rostrucharzom [potrzebna]. SyrZiel k. tyt.
  • – Dwaj pacholikowie w ulicy postrzeleni, o balwierza prosili. DembPrzew 64.
  • Bárwierz/ [...] Chirurgus, [...] Vulnerarius [...] Tonsor [...] Rasor [...] Iatraliptes. Kn 15.
  • – Generał nád Strzelbą według upodobania swego obiera kogo chce. Miánowicie [...] 1. Doktora. 2. Cerulikow. 2. Bálwierzow. 1. Aptekarza. UffDekArch II, 18-19.
  • Specillum Kopystka ktorą barwirze glembokoscz wranach mierzą. SłowPolŁac I, 129.
  • – Dobrzeby roskázáć przyść Bálwierzowi, żeby z vbitego białku vczyniwszy chłodne do stłuczonego przyłożył rázu. AndPiekBoh 43.
  • – Tak kocioł garcowi Przygania i dojmuje, balbierz – balbierzowi. ŻałRokLub 159.
  • – Dyjonizyjusz [...] ani nawet balwirzom golić się samym nie dając, córki swoje w balwierskiej nauce wyuczone mieć wolał. LubSArtDąb VIII, 579.
  • – Był ten, co Cyrulikom z brzytwą nie dowierza, Brodę wąglem opala, sam miasto bálwierzá. PotPocz 55.
  • – Midasa krola Prygryskiego [!] Balwierz strzygąc postrzegł że miał osle uszy. MikSil 223.
  • BARBIER [...] Tonsor [...] BALWIERZ co brodę y włosy zdeymuie. DanKolaDyk I, 171.
  • – URZĘDNICY CESARSCY z POKOIOWYCH, albo JCZOGHLANOW. [...] Golący Cesarzá, Barbierz. ChmielAteny I II, 486.
Podhasła

BALWIERZ


Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1628-1632
Znaczenia
nazwa osobowa »nazwisko«
  • – Domy i dwory szlacheckie w mieście [...] Jest i dwór p. Sydlowskiego między Jerzego Balwierza a [...] Macieja Dubiesza domami leżący. LustSier 10.
Odsyłacze

BARWIERZ II

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, Kn, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP (barwiarz)

Nienotowany w słownikach:
SXVI, T

Formy gramatyczne
lp M. barwierz  
Znaczenia
»rzemieślnik zajmujący się barwieniem, farbowaniem, wybielaniem, zwykle płótna, sukna; rzemieślnik zajmujący się postrzyganiem sukna, postrzygacz«
  • – Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. [...] V nas pracz piérzé/ álé płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié. Postrzygácz sukno moczy y kutneruie. Blecharz płotno wybiélá: Fárbierz sukno fárbuie. Kn 173.
  • – Fárbierz náski/ (Boёmicè Bárwierz od barwy.) Infector [...] Tinctor [...] Offector [...] Colorator [...] Flammearius [...] Zołto fárbuiący fárbierz [...] Brunatno fárbuiący. Kn 173.
Odsyłacze
*BARWIRZ p. BALBIERZ