Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

WIDOCZNY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L (XVII-XIX), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI


Najwcześniejsze poświadczenie: 1614
Formy gramatyczne
lp M. m widoczny  
ż widoczna  
D. m widocznego  
n widocznego  
B. ż widoczną  
lm M. nmos widoczne  
B. nmos widoczne  
N. widocznymi  
Znaczenia
1. »taki, którego można dobrze widzieć«
  • Widoczny ná widoku léżący/ Apparens. Spectabilis vndique campus [...]. Kn 1243.
  • – Kościoł ten Oycow Kármelitow Bossych/ przeniesiony iest z blisko widocznego sádu z wilgotnego mieyscá [...]. PruszczKlejn 72.
  • Widoczny. sichtbarlich, das zu sehen ist. visible, aparent, ouvert, découvert, qu'on peut voir, qui est à la vuë. T III 2525.
2. »oczywisty, wyraźny«
  • – Widzieli uczniowie Páńscy wielkie miłosierdzie Páńskie nád innemi; nád sobą nie uczuli ieszcze żadnego (mowię tego widocznego) wzięci tedy ná morze/ áby doználi łáski iego. BirkNiedz 116.
  • – Ale że Rezydent rożnymi widocznymi dowodámi/ mocno stał przy negátywie; tedy náznáczyłá mu Portá termin 40 dni/ przed ktorego expirácyą ma pisáć i otrzymáć respons [...]. MerkPol 54-55.
  • – A iezeli woynę zacząć toią nadobrym zacząc fundamencie że by koniec niekonfundował początku y że by tego co zaczniemy niezałować czego iest widoczny konterfekt Woyna Szwedzka. PasPam 138v.
  • – A skonczywszy tę Consolacyią widoczne rzeczy były ze to nie wsmak było senatorom gdy zrozumieli że ta iego sentencyia była ex mente [króla]. PasPam 142v.
  • – Albowiem więcey tęn sławy uymuie kto czyie sławne y swiatu widoczne nietak dostatecznie iako by potrzebowały, Chwali Actiones. PasPam 85v.
3. »taki, który pozwala dobrze widzieć; taki, w którym można dobrze widzieć«
  • – [Żołnierz] posłał páchołká przed sobą/ ktory by się ná kráiu lásu przypatrzył/ iesliby w polu zasadzki iákiey nie było/ á noc była widoczna od Miesiąca [...]. SpInZąbMłot 296.
  • Widoczny/ ná ktorym widzieć. v. Jásny. Kn 1243.
  • – Záćmiłá śmierć w Michále [Wiśniowieckim], noc onę widoczną [...]. PotPocz 36.
Związki niejednoznaczne względem znaczeń
Związki frazeologiczne

  • wojsk. widoczna obrona:
  • »stała linia obrony«
    • widoczna obrona Kriegs-Bauk. die beständige Streich-Linie. la Fortif. ligne de défence, fichante. T III 2525.