Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

UJĄĆ

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1616
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  ująć
czas przeszły
lp m 1. os.   ująłem
3. os.   ujął
ż 3. os.   ujęła
n 3. os.   ujęło
lm mos 1. os.   ujęliśmy
3. os.   ujęli
nmos 2. os.   ujęłyście
3. os.   ujęły
czas przyszły prosty
lp 1. os.   ujmę
2. os.   ujmiesz
3. os.   ujmie
lm 1. os.   ujmiem
2. os.   ujmiecie
3. os.   ujmą
tryb rozkazujący
lp 2. os.   ujmi
  ujmij
tryb przypuszczający
lp m 3. os.   ująłby
imiesłów uprzedni
  ująwszy
nieosobowy czas przeszły
  ujęto
Znaczenia
1. »zmniejszyć coś«
  • ~ Donatyw żadnych na R. P. nie wewlekliśmy i dziełem niesprawiedliwym nie ukrzywdzieliśmy raczy, aniśmy jej nie ujęli, a zaczym z ojczyzny matki swej nie zdarliśmy nie tylko ze krwią skóry, ale ani suknie, ani koszule. AktaPozn I/1 470.
  • – Iego probitas [poczciwość] że by niebyła od nas bydz zawdzięczona Chyba że by nąm Bog uiął zdrowia. PasPam 152v.
  • – Niebyło w tym Roku zadnego albo małoco z zyta pozytku [...] Pan Bog y ludzie duzo chleba Oyczyznie uięli z czego nastąpiła potym drogość zboz wielka. PasPam 178v.
2. »złapać«
  • ~ Rzekł do niey/ vymi ten powroz y wyplątay mię. ZwierPrzykład 229.
  • ~ Sny nieszczęśliwe, cośćie mię uięły, Coście mi oczy ták twárdo zápięły; Czemuśćie gnusney ná ten czás powieki, Ostátnim zgonem nie zwárły ná wieki? OvChrośRoz 137.
  • ~ To mowi Pan pomazańcowi memu Cyrusowi, ktoregom uiął prawi[...]ę, abym podbił przed nim narody, a grzbiety Krolow obrocił, y otworzył przed nim wrota, bramy nie będą zamknione. BohJProg I 216.
Związki frazeologiczne

  • ująć kogoś za nos:
  • »kierować, rządzić kim, pozbawić kogo własnej woli, decyzji«
    • – Iuz y krola uięto zanos kiedy pozwolił z kancellaryiey Uniwersały na Seymiki przed Seymowe do woiewodzt[w] proponendo novam Electionem Stante vita. PasPam 188v.
Przenośnie
  • Dzien na to szczęscie był cichy ciepły y bez mrozu iuz była trochę rezolucyia poczęła następować ale zas potym zima tego [tęgo] uięła.PasPam 62
3. »zjednać, pozyskać«
  • – Tu Piechoty zaraz 600 za Marszałkięm stoi muszkiety im wrękach drzą [...] Skoczyli Biskupi, Skoczyli Senatorowie ledwie uięnto. PasPam 243v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • strach kogoś ujął:
    • – Bromę w Herbie twym, ciebie: zbroyne widząc w Bromie, Stánąłem wielkim cudem zádumány, bo mię Y strach uiął, przyznam się, z kąd ták nagła Woyná? Miecz w ręku, w ktorych dotąd, krowa byłá doyna? PotPocz 123.
  • żal kogoś ujął (sz. zm.):
    • – Ten [pustelnik] kiedy go na oney nadiachała drodze Panna z Angelską twarzą, y widział ze srodze Pobladła y z troski y z trudu zemdlała Zal go uiął widząc co nędznica cierpiała [...]. ArKochOrl 13.
    • – [Bradamanta] skoro o Rugierze zrazu usłyszała Na twarzy się wesołą byc pokazowała Ale skoro [Pinabel] przypomniał ze w okowy wzięty Viąłzal y smętek wielki niepoięty [...]. ArKochOrl 19.
Podhasła

UJĘTY

im. przym. bier.
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON

Formy gramatyczne
lp M. m   ujęty
Najwcześniejsze poświadczenie:
1654-1676
Znaczenia
»zjednany, pozyskany«
  • – Starosta Bratyanski Działynski uięty pollicitationibus [obietnicami] Lubomierskiego Ierzego Marszałka y Hetmana przysłał Ordynans swoiey Chorągwi. PasPam 101.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ujęty strachem:
    • – A jako Etna tak olbrzyma dusi, Że z lekka w górę rzygać musi, Tak ja, ujęty strachem i baczeniem, Niewytrzymanym jęczę pod milczeniem. MorszAUtwKuk 238.