Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BIESAGA
rzecz
ż
, *BIESAG
rzecz
m

W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (bisagi, bisahy), SXVI, Kn, T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. ż biesaga  
Ms. m biesagu  
lm M. biesagi  
B. biesagi  
N. biesagami  
Ms. biesagi  
Etymologia
łac. bisaccium
Znaczenia
zwykle z lm »podwójny wór wkładany na piersi i plecy człowieka lub przewieszany na grzbiecie zwierzęcia«
  • Biesaga Mantica LodDict 7/1.
  • – Ubranie rozdarł na płocie, Trzewiki zostały w błocie. Biesagi mu świnie zjadły, Kiedy go, siedząc opadły. MinSow 305.
  • – [...] zbiorą naprzod niemáłą summę z iáłmużny y włożywszy ią sobie w biesági przepowiádáią kazánie ludzoim. BotŁęczRel IV 141.
  • – Mnichowi dawszy ieść/ trzebá mu y w biesági włożyć. RysProv IX, 3.
  • – Zak chudziná nie ma nic chudy/ blády/ nági/ W Szkole niemász nic tylko łatáne biesági. DzwonRusz A4v.
  • – Wziąłem torbę i biesagi , kobielą, choboty; Ująłem się żebraniny, dziadowskiej roboty. SejmPiek 51.
  • Biesági/ Mantica duplex, qualem Aesopus affingebat hominibus [...] Bisaccium asino impositum [...] id est geminus saccus. Kn 29.
  • – Pańszczyzna twoja (do tercjana) msze i nieszpory, wykrzykaj często, choć głos niespory, Biesagi na grzbiecie I zimie, i lecie. RelBar II, 764.
  • – Ojcom jezuitom jałmużny, którzy chodzili z biesagami. ŁugowPodr 277.
  • Biesági/ Mantica, cae. g. f. Ein Knapsack der hinten und vornen abhanget DasHünDict nlb..
  • Mantica Biessagi, kapsa SłowPolŁac 84.
  • – Wszytki kijacy głodni, którzy miasto walki Wytrząsali biesagi babom i kobiałki. PasPam 158.
  • – [tytuł: Żebrakowi] Nosił cesarz purpurę, ja swoje biesagi; Teraz, jako się rodził, leży ze mną nagi. PotNagKuk I 443.
  • – Był ten, co suknię przedał i ledwie nie nagi Szedł od faryny, wziąwszy na ramię biesagi. PotFraszBrück II 296.
  • – Przyszedł [...] szlachcic, ledwie że nie nagi, Grzbiet mu, miasto koszule, odziały biesagi. PotFraszBrück II 520.
  • Singulari carent, nomina biesági, biodrá, bliźniętá bobowiny borowki cęgi. WojnaInst 50.
  • BISSAC (Sac double) [...] SAKWY biesafi wor dwoisty. DanKolaDyk I, 199.
  • Biesagi, plur. Duersack. un besace; bissac; fauconniére; gibeciére double. T III 46.
  • – Zemściey się mężu małżeńskiey sromoty Hetmańskiey oraz, twey y mey zniewagi, A nie każ żywić dłużey tey niecnoty, Zá bespieczeństwo, y takie odwagi, Do teyli przyszedł ieden chłystek do tey Smiałości nosząc nie dawno biesagi Ze się o Wielką, ważył Hetmanową Nie zbubisz li go: ia przypłącę głową. ChrośJóz1745 F5v.
Przenośnie
  • [...] sławę którą po sobie wszędy zostawują, (sc. Elearzy) w biesagi swojej złości, na wieczne jej zagrzebie - nie do skarbu zazdrości pilniej zbierając, niż Żydzi mannę na puszczy (sc. Zoile).DembPrzew 45
  • Kto záś ubogi w rozum/ odárty w cnotę/ zápomniawszy siebie sámego/ pyta o drugich: A ty kto? rad zbiera grzechy cudze/ y kłádzie że w biesági przed sobnie/ swoie w tył porzuca.BirkNiedz 33
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • z biesagami chodzić:
    • – Między nami Z biesagami Jedne chodzą GrochWiersze 339.