Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BLADOŚĆ

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BLADOŚĆ, BLIADOŚĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (bladość), SXVI (bladość), Kn (bladość), T (bladość), L (bladość), SWil (bladość), SW (bladość), SJP (bladość)

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. bladość   || bliadość  
D. bladości  
B. bladość  
Znaczenia
1. »o barwie ciała ludzkiego: brak kolorów, rumianości, zwykle oznaka złego stanu zdrowia«
  • – [Piołyn] Bládość sprosną y trawienie wszystkiego ciała, iákimkolwiek sposobem używány spądza [...]. SyrZiel 348.
  • – Kościélna bárwá ná kiem. v. Cérá zła. Bládość/ Blády. Kn 306.
  • – Często ná ustá bládość kładł, Strách przyszłey złości [...]. OvOtwWPrzem 322.
  • – Kminek [...] kto z nim często záżywa/ bladość twárzy/ y wszytkiego ciałá spráwuie. HercBan 64.
  • – Nie tylko białości, ále też obrzydłey bládości, (ktora w ták wielu śmiercią się zakończyłá) dostąpiły [modne kobiety wybielające twarz]. CompMed 83.
  • Bladość. Bleiche, Blösse. la pâleur; blêmissement. T III 54.
2. »barwa jasna, biaława«
  • – Nie dla tego bládość na cię [słońce] następuie/ Zec Księżyca/ bliższego ziemi/ postać szkodzi: Lecz miłość sámá/ fárbę tę ná cię przywodzi. OvOtwWPrzem 147.
  • – Zártowną tákże przyczynę Poetá przynosi, dla ktorey Słońce się zácimia, czásem y blednieie. Ze nie dla tego, iż krąg Miesięczny, ktory iest ná niższym niebie, podchodzi pod Słońce: ále dla tego, że miłość Leukothoi, bládość iemu przynosi. OvOtwWPrzem 149 marg.
  • – Á iest [kamień galariates] dwoistego koloru, to iest czarnego y żołtoczerwonego, znáyduie się też modry nákłániáiący się do bládości. AlbSekr 260.
3. »brak barw, życia, martwota«
  • – Iest gościniec/ żałobnym cisem záciemniony/ Bieżący wielką ciszą/ áż w piekielne strony. Kędy nieruchomy Styx/ mgłami dmucha wszędy/ A wszystkie świeże dusze przechodzą támtędy: Y postáci te/ ktore z grobow powstawáią. Bladość/ y Mroz/ szeroko te mieyscá trzymáią Cierniem zrosłe/ ná ktorych dusz záwsze tłum srogi [...]. OvOtwWPrzem 159.
  • – IEst mieysce w ostátecznym Ord Tátárskich kráiu/ Ziemiá smutna/ y przykra/ y bez urodzáiu: Polá bez drzew/ gdzie záwsze mroz mieszka leniwy/ Záwsze bládość/ y drżenie/ y głod stráwy chciwy [...]. OvOtwWPrzem 338.
  • – Ze srzodká onych rumow/ wzleciał ptak niemáły/ Iakiego przedtym wieki dawnieysze nie znáły; Zákurzywszy popiołem/ skrzydły vderzonym/ A głos/ chudość/ y bládość/ taká byłá w onym Y wszystká postáć/ iáką więc zwykle miewáią Miástá/ ktore przez száblę dobyte bywáią. OvOtwWPrzem 584.
Znaczenia niepewne
1 a. 2:
  • Bládość. Pallor [...] Luror corporis. Kn 33.
  • – Bliadoscz Pallor. SłowPolŁac 3.
  • Pallor Bliadoscz. SłowPolŁac 98.
  • PALEUR, PALE. BLADOŚĆ wybladość blády wybladły. DanKolaDyk II, 325.