Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BIELIĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
bielić  
lp 1. os. bielę  
3. os. bieli  
lp m 3. os. bielił  
lm mos 3. os. bielili  
Znaczenia
»czynić co białym, jasnym«
  • – Włosy białymgłowom wyciera/ y Bieli [sok centurii]/ pocieráiąc nim. SyrZiel 660.
  • – Wybielam/ vide Bielę. Kn 1302.
  • Bielę/ Dealbo aliquid [...] Inalbo lacinias. Kn 28.
  • Bielę ná słońcu wosk/ płotno/ [...] vide Bielęnie ná słońcu. Kn 28.
  • – W vmywaniu ręce chędoży y bieli [woda mineralna] ták skutecznie/ że ogorzáłość słoneczna w kilku dni od niey precz odchodzi. PetrJWod 7.
  • Bielę twarz. In genismentior colorem fueo. SzyrDict 15.
  • – Pobielacz et pobielam ścianę etc. v. Tynkarz tynkuię/ bielę. SzyrDict 302.
  • – Płotná poczynáć bielic, ile ná ten czás kiedy drzewá kwitną. HaurEk 102.
  • – Y iusz się wszyscy za szczęsliwych mieli [po przybiciu do brzegu], Pracą znuzonem, tłocząc ziemię ciałem, Kędy: bo Kwiecien nastał: snieg nie bieli. PotSyl 85.
  • Bielę ich mache weiss. WojnaLust 175.
  • – Iako ząby bielić y chędożyć. Weźmi lubo Krzemień lubo Kámykow z rzeki, upal ie ták naylepiey żeby zmiękły utrzyi ná proszek [...] tym proszkiem kiedy poránek wycieray zęby, y wypłokuy wodą ciepłą, przylawszy troszkę octu, będą czyste y białe. PromMed 24.
Przenośnie
  • Ale coż czynię [skargi]/ Zakonnych cnot iego milczę? onych zwłaszczá/ ktorym powodem były śluby Zakonne? alboć ie opuszczę/ bo ktoż będzie vmiał śnieg bielić/ álbo lilią zdobić?BirkSkar 22
Podhasła

BIELONY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. m bielony  
ż bielona  
lm M. nmos bielone  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1601-1638
Znaczenia
»czynić co białym, jasnym«
  • – [Złodziej] pokradł i przedał [...] płótna konopnego bilonego czterdzieści łokci za złotych pięć. RegZłocz 205.
  • – Przędzá bielona; Szedłem po Przedze. ErnHand 325.
  • – W tey ciekącey krwi [osła] maczay chustki z płotna konopnego niebielonego, y z wolna na powietrzu wysusz. BeimJelMed 418.