Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*BAŁWOCHWALSKI

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. ż   bałwochwalska
D. ż   bałwochwalskiej
B. ż   bałwochwalską
N. m   bałwochwalskim
Ms. ż   bałwochwalskiej
lm M. nmos   bałwochwalskie
D.   bałwochwalskich
B. nmos   bałwochwalskie
Znaczenia
1.  bibl.  »w odniesieniu do rzeczywistości biblijnej: pogański«
  • – Porażał [kaznodzieja Heliasz] oczy krolewskie/ Achábá/ Iezábelli/ żołnierskie/ báłwochwálskie. BirkSkar 3.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • słup bałwochwalski:
  • ołtarz bałwochwalski:
  • gaj bałwochwalski:
2. »o wyznawcach innych religii: pogański«
  • – Mają doglądać [książęta Jerzy i Janusz Radziwiłłowie oraz pp. Naruszewicz i Szwejkowski], bronić nie tylko [...] od potomstwa przecznej religii to jest rzymskiej katolickiej bałwochwalskiej, ale i od inszych różnych wiar, nad prawowierną wiarę i wyznanie zboru ewangelickiego prawdziwego. ZenKTestAug 116.
  • – Tak się wzgorę wzbiła báłwochwálska starożytność i ambicya/ że do złotego wieku deszcz złoty przydać śmiáła. PisMów II 369.
  • – Te názwiska planet Saturnus, Mars, Jowisz, Merkuryusz, Venus, iedyne to są Pogan bałwochwalskie imiona, ktorzy znacznieyszych ludzi z podchlebstwa między Bogi licząc, ná niebo ich imiona przenieśli. BystrzInfZup 11 nlb..
3.  relig.  »grzeszny«
  • – [Św. Paweł] obżarstwo y łakomstwo bałwanami zowie [...] Widzę ia wielkie łákomstwo przy przeklętey Schizmie wászey/ gdyście do Senatu łákomą Supplikę/ ábo Punktá podáli (stoi to zá wielką Exorbitáncyą; á ieszcze według Páwłá ś. zá báłwochwálską) vpomináiąc się gwałtem wiosek wam nie należytych. BirkRus 3.
  • – Doktorowie święci [...] pytáią się między sobą/ czemu to on [św. Paweł] łákomstwo názwał niewolą báłwochwálską? [...] A mowią ták; łákomy człowiek kiedy názbiera złotá/ srebrá/ iuż się nie kłánia Pánu Bogu [...]/ ále się kłánia workom swoim. StarKaz II, 373.
  • – Ona [białogłowa] dzielnością swoią. [...] potrzebnemu w iego potrzebie dogodzi. Dogodziła Dąbrowká Mieczysłáwá Książęcia Polskiego Małżonka w iego wielkiey potrzebie y chorobie báłwochwálskiey. WisCzar 44-45.
  • – Tatárowie po gorách mieszkaią, albo Bałwochwalskiey, albo Machometańskiej Sekty. ChmielAteny II 431.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • cześć bałwochwalska:
  • bałwochwalski jad: