Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BANDERA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621
Formy gramatyczne
lp M. bandera  
D. bandery  
B. banderę  
N. banderą  
lm D. bander  
Etymologia
wł. bandiera
hiszp. bandera
Znaczenia
1. »chorągiew z herbem na maszcie okrętu lub statku, flaga morska«
  • Bándérá/ okrętowa ozdobá. Aplustre, [...] Aplustrum. Kn 13.
  • – Wodz [...] Kazał iednak upatrować Bander iakie są czy Szweckie czy iakie insze [...] Doyrzał zaraz [z] owych naypierwszych bander że Szwedzi. PasPam 68-68v.
  • – Naypierwey widáć wierzchołek masztu, y bándery, potym żagle, ná ostatek y sam okręt zbliżáiący się do portu. BystrzInfElem Cosm A3.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • banderę nakłonić:
    • ~ Drapeau qu’on arbore sur le vaisseaux. [...] Banderę złożyć nákłonić schylić przez gwałt lub też dla czci świadczenia álbo powitania ukłonić się bánderą. DanKolaDyk II, 308.
  • banderę schylić:
    • ~ Drapeau qu’on arbore sur le vaisseaux. [...] Banderę złożyć nákłonić schylić przez gwałt lub też dla czci świadczenia álbo powitania ukłonić się bánderą. DachDialOkoń II, 308.
  • banderę złożyć:
    • ~ Drapeau qu’on arbore sur le vaisseaux. [...] Banderę złożyć nákłonić schylić przez gwałt lub też dla czci świadczenia álbo powitania ukłonić się bánderą. DanKolaDyk II, 308.
2. »chorągiewka na maszcie okrętu wskazująca kierunek wiatru«
  • – Ná Maszcie jest Kosz/ [...] á nád gáłką Wietrznik (Bánderá) Wiátry z náczący. KomDobrOrb 221.