Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SZMER

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   szmer
B. uż. nżyw.   szmer
N.   szmerem
Znaczenia
1. »odgłos«
  • – To odprawiwszy, szmer po izbie wstanie, skoro się ruszą z francymerem panie i tęten magrów kowanych za pany, aż regestr gości przyniosą spisany. MiasKZbiór 286.
  • – Szépt/ Széptánie. Sufurrus, [...] Sufurratio, [...] Sufurramen, [...] Sufurrum, [...] Procrin adit linguaque refert audita sufurra. potest etiam esee adiectuum iungendum cum lingua. Murmurillum [...] Insufurratio [...] Strepitus [...] Non strepitu sed clamore suam significat sententiam. Admurmuratio [...] Szmer I. Kn 1112.
  • Szmer czynię/ Obstrepo [...] Ad haec maledicta cùm alia adderet, obstrepere omnes. Strepo. [...] Stridunt apes, per tertiam. [...] Burrio, [...] v. Sypię się. Kn 1118.
  • Szmer/ szémránie/ gwar cichy. Strepitus & admurmuratio concionis, [...] Commurmuratio fieri coepta est à plerisque qui aderant. [...] Admurmuratio, [...] Non admurmuratione sed voce & clamore petulantiam hominis abiecistis. Fremor [...] Variusque per ora cucurrit fremor, tralatum à flumine Hartungus [...]. Kn 1118.
  • Szmer. Geräusche, Gemurmle, Getöse. bourdonnement; bruit, sourd & obscure; murmure, m. gargoüillement; gargoüilis; bruïssement. § szmer ludzi z sobą mowiących; wiatr po sznurach okrętowych szmerem igrał. T III 2263-2264.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • szmer czynić:
    • Szmer czynię/ Obstrepo [...] Ad haec maledicta cùm alia adderet, obstrepere omnes. Strepo. [...] Stridunt apes, per tertiam. [...] Burrio, [...] v. Sypię się. Kn 1118.
    • szmer czynić. ein Getöse machen. faire un bourdonnement, un bruit sourd. § pszczoły szmer czynią. T III 2264.
2. »roślina«
  • – ROzmáryny dwá pierwsze/ ná gorách płonnych/ y skálistych pospolicie się znáyduią/ [...] Trzeci ná borowinách/ gdzie y Szmer / roście. SyrZiel 161-162.
Związki frazeologiczne

  • szmer włoski:
    • szmer Włoski/ vide Dzięciélnicá. Kn 1118.
    • szmer Włoski vid. Dzięcielnica T III 2264.
Związki niejednoznaczne względem znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • szmer naski:
    • Szmer náski/ Rozmáryn Czéski/ Swinie bágno. Rosmarinum syluestre [...] Serpillum syluestre [...]. Kn 1118.
    • szmer naski źiele, vid. rozmaryn czeski. T III 2264.