Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CEKLARZ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: CEKLARZ, CEKLIARZ, CZEKLIARZ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T

Nienotowany w słownikach:
SStp (?), L (?), SWil (?), SW (?), SJP (?)

Formy gramatyczne
lp M. czekliarz   || cekliarz   || ceklarz  
D. ceklarza  
N. ceklarzem  
lm M. ceklarze  
D. ceklarzów  
C. ceklarzom  
B. ceklarze  
N. ceklarzami  
Etymologia
niem. Zirkler
Znaczenia
»sługa, pachołek wykonujący funkcje kata, oprawcy«
  • – Luter bezecny chłopy podwiodł/ áby siedli ná kárki pánom swoim/ ktorych nie zwał ieddno ceklarzámi y kátámi. BirkEgz 10.
  • – Sługá miéyski/ poséł vrzędowy/ sługá vrzędowy. Minister publicus [...] Actor publicus [...] Officialis [...] Stator [...] Viator [...] Calator [...] Seruus publicus [...] Ex cohorte Praetoris [..] v. Céklarz. Kn 1024-1025.
  • – Zbier/ v. Céklarz. Kn 1405.
  • – Miéyski sługá/ vide Céklarz/ Woźny miéyski/ Sługá miéyski. Kn 410.
  • Céklarz/ oprawcá/ siepácz/ łápácz/ Apparitor [...] Apparitio [...] vide Hetman w miástách [...] Lictor [...] Submotor [...] Officialis [...] Accersitor [...] Virgator [...] Seruus publicus [...]. Kn 60.
  • – Oprawcá/ v. Ceklarz. SzyrDict 268.
  • Custos Stroz, Cekliarz. SłowPolŁac 43.
  • Ceklarz abo Mieyski sługa. PolPar 151.
  • – Potym Ceklarze przyszli y wzięli mię na ratusz. KsKrowUl I, 642.
  • – Porwany w nocy iáko Zboycá od zbirow/ Ceklárzow/ w powrozách/ w łańcuchách przez miásto y ludnieysze rynki prowádzony [Chrystus]. BujnDroga 324.
  • – Zniesmakiem przyimą bespieczne umowy, Na swey stolicy trzey siedzący Męże; Ze iuz wtę smiałosc przyszły Białegłowy Ktora naywyszsze obrady dosięże Iuż się im urząd sprawiac musi nowy I kiedy oni dzwigaią oręże Na Nieprzyiacioł; te w spolnym przypadku Naymnieyszego im złozyc niechcą datku. Ceklarzom zatym odegnać ie każą. ChrośKon 182.
  • Ceklarzem wolał przed Octawiuszem stać y za iednę bydz poczytan figę. ChrośKon 301.
  • – Dopiero gdy iuz pora następuie, I swiat z pod lodu wygląda przeyrzysty, Pierwszy stroy, y rząd, ceklarze, y warty Przybiera; głosząc wyprawę na Parthy. ChrośKon 400.
  • Ceklarz. Häscher. archer, sergent. T III 101.
Związki frazeologiczne

  • piekielny ceklarz:
  • »diabeł, szatan«
    • – Ták gdy szczęśliwi wybráni wesoło śpiewaiąc każdy [...] Wzgorę się iáko iásne czyste iskierki podniosą/ zginionych potępieńcow opádłe czarne głownie gotowi oprawcy/ y piekielni ceklárze osękámi ognistymi záhaczywszy [...] porwą. BujnDroga 147.
  • stygijski ceklarz:
  • »diabeł, szatan«
    • – Nápiszę [...] dla uwárowánia się tyra[n]skiey niewoli okrutnych tych stigyskich ceklarzow. KalCuda 260.
Podhasła

CEKLARZ


Najwcześniejsze poświadczenie:
1601-1764
Znaczenia
nazwa osobowa »nazwisko chłopskie«
  • – Za niego ręczil: Blażeÿ Kubinski, Grzegorz Czekliarz, do iutra. KsKasUl I, 302.
  • – Nakazało pravo, aby sviatky stavil, przi tym mu te pienąndze othdal; na co stavil Misiek sviatka Stanislava Gosceia przysieznego, ÿsz mu ie othdal w domu nieboscika Matisza Ceklarza, na ten casz voitem Kasinskim bendącego. KsKasUl I, 304.